Katarakt ameliyatı sonrasında, göz içine yerleştirilen yapay merceğin hemen arkasında bulunan ince zar (arka kapsül) zamanla hücresel değişikliklere uğrayarak kalınlaşabilir. Bu zarın saydamlığını kaybetmesi sonucu görme yeniden puslu hale gelir, ışık saçılması artar ve kontrast azalır.
Halk arasında “katarakt tekrar etti” veya “ikincil katarakt” denilen bu durum aslında katarakt değildir; tıbbî adı arka kapsül opasifikasyonu, yani kapsülün bulanıklaşmasıdır. YAG lazer kapsülotomi, bu zarın merkezinde lazerle bir açıklık oluşturarak ışığın yeniden retina üzerine düzgün şekilde odaklanmasını sağlar.
YAG Lazer Kapsülotomi dikişsizdir, ağrısızdır ve ameliyathane koşulları gerektirmez; poliklinik ortamında birkaç dakika içinde tamamlanır. YAG lazer, katarakt ameliyatının tekrarı değil; görmeyi netleştiren, güvenli ve kalıcı bir tamamlayıcı işlemdir.
YAG Lazer Kapsülotomi öncesi göz bebeği damlalarla büyütülür ve yüzey uyuşturucu damlalarla tamamen hissiz hale getirilir. Hasta biyomikroskop (muayene mikroskobu) önünde oturur ve gözün hiçbir noktasına temas edilmeden lazer uygulanır.
Neodimiyum–ytriyum–alüminyum–garnet (Nd:YAG) adı verilen özel lazerle arka kapsülün ortasında küçük bir pencere açılır; bu açıklık, ışığın retina üzerine yeniden doğru biçimde odaklanmasını sağlar. İşlem genellikle 2–5 dakika sürer. Hemen sonrasında göz içi basıncı kontrol edilir ve gerekli görülürse kısa süreli damla tedavisi başlanır. Hastalar aynı gün evine döner; çoğu kişi ertesi gün işe veya günlük yaşamına rahatlıkla dönebilir.
Arka kapsül opasifikasyonu her hastada farklı hızda gelişir. Bazı kişilerde ameliyattan bir kaç ay sonra, bazılarında yıllar içinde belirgin hale gelir. Görmede yeniden bulanıklık, ışık saçılması, gece sürüşlerinde kamaşma veya ekran karşısında odaklanma güçlüğü başladığında arka kapsül opaklaşması düşünülmeli ve YAG lazer kapsülotomi planlanmalıdır.
Opasifikasyon (arka kapsül kalınlaşması) ilerledikçe kontrast azalır, yazılar silikleşir ve renkler soluk görünür; bu tablo özellikle gece sürüşlerinde far ışıklarıyla oluşan dağılma şeklinde fark edilir.
Premium göz içi mercek (trifokal üç odaklı, geniş odak aralıklı (EDOF) veya torik) kullanan kişilerde küçük bir bulanıklık bile görüntü kalitesini düşürüp halo (ışık halkası) ve parlamaları artırabilir; bu nedenle bu grupta görme kalitesi etkilenmeye başladığında YAG lazeri geciktirmemek gerekir, YAG lazer sonrası yaşam konforunu belirgin artırır.
Bazı hastalarda kapsül kalınlaşması küçük bir bölgede bile olsa merkezde yer alıyorsa görme hattını etkilemesi nedeniyle okumayı, ekran kullanımını veya araç sürüşünü belirgin biçimde zorlaştırabilir. Mesleği gereği sürekli net görüşe ihtiyaç duyan kişilerde (örneğin pilotlar, sürücüler, diş hekimleri, mikroskopla çalışan cerrahlar veya hassas detaylı iş yapanlar) YAG lazeri daha erken uygulamak, mesleki performansı ve yaşam kalitesini doğrudan iyileştirir.
Ayrıca retina muayenesi veya göz içi enjeksiyonu gereken, diyabetik retinopati veya makula hastalığı gibi durumların takibi yapılan hastalarda optik aksın saydam olması kritik önemdedir; bu nedenle bu grupta da işlem tanı ve tedavi süreçlerini kolaylaştırmak için daha erken dönemde yapılabilir. Premium mercekli gözlerde opasifikasyon küçük alanlarla sınırlı olsa bile görüntü kalitesini ciddi şekilde etkileyebilir; bu hastalarda da YAG lazer daha erken yapılmalıdır.
Hayır. YAG lazer son derece kısa, ağrısız ve güvenli bir işlemdir. Göz yüzeyi uyuşturucu damlalarla hissiz hale getirildiği için ağrı ya da batma hissedilmez. İşlem sırasında yalnızca birkaç saniyelik ışık parlamaları hissedilebilir. Sonrasında geçici bulanıklık veya uçuşan küçük noktacıklar görülebilir; bu durum genellikle birkaç saat içinde kendiliğinden geçer. Çoğu hastada görme netliği aynı gün içinde belirgin biçimde artar; görsel konforun tamamen sağlanması birkaç günü bulabilir.
YAG lazer, oftalmolojide en sık ve güvenle uygulanan işlemlerden biridir. Bununla birlikte her tıbbî girişimde olduğu gibi bazı nadir riskler mevcuttur. İşlem sonrasında göz içi basıncı kısa süreli olarak yükselebilir; bu durumda doktorunuz basıncı düzenleyici damlalar önerebilir. Bazen geçici olarak maküla (sarı nokta) ödemi gelişebilir; bu durum özellikle diyabeti veya göz içi iltihabı öyküsü olan kişilerde biraz daha sık görülebilir.
Çok nadir de olsa retina yırtığı veya retina dekolmanı oluşabilir; bu risk yüksek miyoplarda veya retina tabakasında incelme bulunan kişilerde daha yüksektir. Bu nedenle işlem öncesi ve sonrası dikkatli retina muayenesi yapılır. Yeni başlayan ışık çakmaları, uçuşan siyah noktacıklar veya görmede perde inmesi hissi fark edilirse zaman kaybetmeden hekime başvurmak gerekir. Genel olarak YAG lazerin komplikasyon oranı çok düşüktür; uygun hasta seçimi ve deneyimli hekim uygulamasıyla işlem güvenli ve kalıcı sonuç sağlar.
Her katarakt ameliyatı geçiren hastada arka kapsül opasifikasyonu gelişmez. Kapsül saydamlığını koruyorsa ve görme bulanıklığı başka bir nedenden kaynaklanıyorsa, YAG lazer yapmak gerekmez. Kuru göz, kornea yüzey düzensizliği, yapay mercek yüzeyinde ince bir tortu birikimi veya retina–makula hastalıkları da benzer bulanıklık yaratabilir. Bu nedenle işlem kararı kapsamlı bir muayene ve gerekirse ileri görüntüleme (ör. optik koherens tomografi — OCT) sonrası verilmelidir.
YAG lazerden hemen sonra görmede kısa süreli bir bulanıklık ve uçuşan küçük noktalar görülebilir; bu bulgular birkaç saat içinde azalır ve çoğu hasta aynı gün daha net bir görüşe kavuşur. Doktorunuz, göz içi basıncınızı dengelemek ve olası iltihabı önlemek için kısa süreli damla tedavisi önerebilir. İlk günlerde gözleri ovalamamak, tozlu ortamlardan kaçınmak ve damlaları düzenli kullanmak iyileşmeyi hızlandırır. Genellikle bir kaç hafta sonra yapılan kontrol muayenesinde retina ve mercek arkası değerlendirilir; böylece işlemin başarılı sonucu doğrulanır.
YAG lazer kapsülotomi, katarakt ameliyatı sonrasında gelişen görme bulanıklığını kalıcı olarak gideren, hızlı ve etkili bir yöntemdir. İşlem tamamen ağrısızdır ve genellikle aynı gün içinde belirgin görme netliği sağlar. İlk birkaç gün geçici uçuşan noktalar veya hafif ışık yansımaları görülebilir; bunlar kısa sürede kaybolur. Premium göz içi mercek taşıyan hastalarda küçük opasiteler bile yaşam kalitesini azaltabileceği için bu grupta düzenli kontrol ve erken müdahale önemlidir.
Deneyimli bir göz hekimi tarafından uygulandığında son derece güvenlidir.
Uyuşturucu damlalar sayesinde ağrı veya batma hissedilmez.
Çoğu kişi birkaç saat içinde netliğin arttığını fark eder; bazı hastalarda tam konfor birkaç gün içinde sağlanır.
Genellikle gerekmez; açılan kapsül tekrar matlaşmaz. İki göze aynı gün yapılabilir mi? Uygun hastalarda mümkündür; ancak bazı durumlarda güvenlik amacıyla iki göz arasında birkaç gün ara bırakılır.
YAG lazer yalnızca kapsülün bulanıklığını giderir; varsa kırma kusuru devam edebilir. Görme netliği oturduktan sonra gözlük numarası yeniden ölçülür.
Detaylı bilgi, danışma veya randevu için hemen bizi arayabilirsiniz.
İletişim Bilgileri
PROF. DR. YONCA AYDIN AKOVAGöz Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı
