
Muayenehaneye gelen birçok hasta "akıllı lens taktırmak istiyorum" diyerek başlıyor söze. Akıllı lens tıbbi bir terim değil, gözlük ihtiyacını azaltmak için tasarlanmış gelişmiş göz içi mercekler (intraoküler lens, IOL) için halk arasında kullanılan bir isim. Bu lensler katarakt ameliyatında bulanıklaşan doğal merceğin yerine yerleştirilir. Bugün geliştirilmiş monofokal, EDOF ve trifokal lensleri, bir de bunların astigmatı düzelten torik versiyonlarını kullanabiliyoruz.
En sık duyduğum soru "Akıllı lens bana uygun mu?" Cevap önce sizin gözünüze ve gününüze bağlı. Kornea yapınıza, retinanıza, astigmatınıza ve günlük hayatınıza bakıyorum.
Ankara'daki muayenehanemizde önce gözünüzü ve görme ihtiyaçlarınızı birlikte değerlendiriyorum. Hangi lensin size uygun olduğuna bu muayeneden sonra karar veriyoruz.
Kısaca: Akıllı lens ameliyatı çoğunlukla günübirlik ve damla anestezisiyle yapılır. Sonucu lensin yanında ameliyat öncesi ölçümlerin güvenilirliği, göz yüzeyinin sağlığı, doğru lens hesabı ve cerrahinin kalitesi belirler.
Gözün içinde doğuştan bir mercek bulunur. Katarakt geliştiğinde bu mercek saydamlığını kaybeder. Ameliyatta bulanık mercek çıkarılır, yerine yapay göz içi lensi yerleştirilir. Bu lens klasik bir monofokal (tek odaklı) lens olabilir. Uygun hastalarda astigmatı, orta mesafeyi ya da yakın görmeyi de hedefleyen daha gelişmiş bir lens tercih edilebilir.
Kataraktı olmayan bazı seçilmiş hastalarda, doğal lens saydam olduğu halde presbiyopiyi ve kırma kusurunu azaltmak için lens değiştirilebilir. Buna refraktif lens değişimi ya da saydam lens cerrahisi diyoruz. Yani akıllı lens ameliyatı, katarakt ya da refraktif lens cerrahisinin hastanın gözüne ve görme ihtiyacına göre planlanmış hali.
Muayenehanede en sık karşılaştığım aday, katarakt nedeniyle ameliyata gelen ve bu vesileyle gözlüğünü de azaltmak isteyen hasta. Ancak katarakt olması trifokal ya da EDOF lens için tek başına yeterli değil. Kornea yapısına, göz yüzeyine, astigmata, retinaya (özellikle makulaya) optik sinire ve göz bebeği özelliklerine bakarım. Bir de hastaya günlük hayatını sorarım.
Kataraktı olmayan presbiyopik hastalarda da refraktif lens değişimi düşünülebilir. Ama saydam lensi çıkarmak geri dönüşü olmayan bir karar. Özellikle genç hastalarda bunu çok daha dikkatli tartışıyorum.

İnternette sık gördüğünüz "40 yaşından sonra" ya da "45 yaşından sonra" gibi kesin bir sınır yok. Kataraktı olan hastada yaştan çok, kataraktın görmeyi ve yaşam kalitesini ne kadar bozduğuna bakıyoruz.
Kataraktı olmayan hastada karar daha zor. 40'lı yaşların başında doğal lens hâlâ bir miktar odaklama gücünü koruyor olabilir. Genç ve yüksek miyop hastalarda doğal lensi çıkarmak, yıllar içinde retina yırtığı ve dekolman riskini artırabildiği için ayrıca değerlendirilmeli. "Belli bir yaşı geçtim, artık akıllı lens yaptırmalıyım" diye düşünmek yerine "Gözüm için hangi yöntem daha doğru?" diye sormak gerekiyor.
Teknik olarak akıllı lens ameliyatı, modern katarakt ameliyatıyla aynıdır. Göz çoğu zaman damlayla uyuşturulur. Korneanın kenarında birkaç milimetrelik küçük bir giriş açılır. Doğal merceği saran ince kapsülün ön yüzünde yuvarlak bir açıklık oluşturulur. Mercek içeriği ultrason enerjisiyle parçalanarak alınır, bu yönteme fakoemülsifikasyon deniyor.
Kapsülün büyük bölümü yerinde kalır. Ameliyat öncesi ölçümlere göre seçilmiş katlanabilir lens, bu kapsülün içine yerleştirilir. Lens göz içinde açılır, yerine oturur ve normal koşullarda hasta tarafından hissedilmez. Çoğu olguda dikiş gerekmez.
Çoğu hastada belirgin ağrı olmaz. Göz damlayla uyuşturulduğu için ameliyat sırasında ışık, hareket ya da hafif bir basınç hissedebilirsiniz ama bu ağrı şeklinde değildir. Ameliyattan sonraki ilk günlerde hafif batma, sulanma, yabancı cisim hissi ya da ışık hassasiyeti olabilir.
Çoğu yetişkin hastada genel anestezi gerekmez. Damla anestezi yeterlidir. Çok kaygılı hastalarda hafif bir sedasyon ekleyebiliyoruz.
Komplikasyonsuz bir gözde cerrahi kısım genellikle 10 ila 15 dakika sürer. Katarakt çok yoğunsa, göz bebeği yeterince açılmıyorsa, kornea ya da kapsül durumu özelse veya gözde daha önce ameliyat geçirilmişse süre uzayabilir. Ameliyatın kalitesini dakikayla ölçmüyorum. Benim için önemli olan işlemin kontrollü ve gözü en az yoran şekilde yapılması.
Hayır. Katarakt ve refraktif lens cerrahisi çoğunlukla günübirlik yapılır, aynı gün evinize dönersiniz.
Birçok hasta ilk günlerden itibaren farkı hissediyor. Renkler canlanıyor, uzak görme açılıyor, bazı mesafelerde gözlüksüz görmek mümkün oluyor. Yine de ameliyatın ertesi günündeki görüntü nihai sonuç sayılmaz. Kornea hafif ödemli olabilir, göz yüzeyi toparlanıyordur, ameliyat sonrası hafif inflamasyon görüntü kalitesini etkileyebilir.
Trifokal ve bazı EDOF lenslerde beynin yeni optik sisteme alışması da gerekir. Buna nöroadaptasyon denir ve birkaç hafta, bazen daha uzun sürebilir. Hastalara ilk günlere ya da ilk haftaya bakıp karar vermemelerini öneriyorum.
Akıllı lens ameliyatının sonucu büyük ölçüde ameliyathaneye girmeden belirleniyor. Muayenede sadece "Katarakt var mı?" diye bakmıyorum. Bu gözün görme potansiyelinin ne olduğunu ve hangi lensin bu gözde en tutarlı sonucu vereceğini anlamaya çalışıyorum. Bunun için optik biyometri, kornea topografisi ya da tomografisi, göz yüzeyi değerlendirmesi, astigmat analizi ve gerektiğinde retina ve optik sinir OCT'si birlikte değerlendiriliyor.
Ölçümler birbiriyle uyuşmuyorsa lensi aceleyle seçmem. Önce ölçümün neden güvenilir olmadığını araştırırım. Kuru göz ya da göz yüzeyi düzensizliği varsa önce yüzeyi tedavi edip ölçümleri tekrarlamak çoğu zaman daha doğru oluyor.
Biyometri, gözün içine konacak lensin gücünü hesaplamak için yapılan temel ölçümdür. Gözün uzunluğu, korneanın kırma gücü ve diğer anatomik özellikler modern formüllerle birlikte değerlendirilir. Gelişmiş lenslerde çok küçük bir hesap hatası bile gözlüksüz görmeyi etkileyebildiği için bu ölçümlerin güvenilir olması şart.
Kornea, gözün en güçlü optik yüzeylerinden biri. Düzenli ya da düzensiz astigmat, keratokonus, kornea skarı veya geçirilmiş bir lazer ameliyatı varsa lens seçimi değişebilir. Gözün içine ne kadar gelişmiş bir lens koyarsanız koyun, korneadaki düzensizlik yerinde durur. Bu yüzden kornea ve lensi iki ayrı parça olarak değil, tek bir optik sistem olarak ele alıyorum.
Standart muayenede iyi görünen bir gözde bile merkezi görmeyi sağlayan makulada erken dönem değişiklikler olabilir. Trifokal ve EDOF gibi lenslerde hasta beklentisi yüksek olduğundan, retinanın ve gerektiğinde optik sinirin durumunu ameliyattan önce bilmek lens seçimini doğrudan etkiliyor.
Tek bir akıllı lens tipi yok. Lensleri görme kalitesi, görme mesafesi ve gözlük bağımsızlığı arasında farklı dengeler sunan bir yelpaze olarak düşünmek gerekir.

Klasik monofokal lens tek bir mesafeye odaklanır, çoğunlukla uzağa. Yakın için gözlük kullanılır. Görüntü kalitesi çok yüksektir, halo ve parlama en azdır. Her hastaya trifokal ya da EDOF takmak gerekmez, bazı gözlerde iyi hedeflenmiş bir monofokal lens hâlâ en doğru seçimdir.
Bazen "monofokal plus" da denir. Uzak görme kalitesini korurken orta mesafede biraz ek görme sağlar. Bilgisayar, araç göstergeleri ve günlük orta mesafe işlerinde klasik monofokale göre daha rahat bir görme sunabilir. Çok yakın okumada gözlük çoğunlukla gerekir. Görme kalitesini ve düşük ışık etkisini öne çıkaran hastalarda iyi bir seçenek.
EDOF, "Extended Depth of Focus" yani uzatılmış odak derinliği demek. Birkaç ayrı odak oluşturmak yerine kullanılabilir görme alanını uzaktan orta mesafeye doğru genişletir. Uzak görme, bilgisayar, araç göstergesi ve mutfak gibi orta mesafe işlerinde güçlüdür. Çok küçük yazıyı yakından okumak için bazı hastalarda ince bir yakın gözlüğü gerekebilir.
Bütün EDOF lensler aynı değildir. Uzatılmış odak etkisi farklı optik tasarımlarla elde edilir. Yakın performans, kontrast, halo ve gece görüşü lensten lense değişir.
Trifokal lensler uzak, orta ve yakın mesafede kullanılabilir görme sağlamayı hedefler. Uzak mesafe araç kullanmayı ve televizyonu, orta mesafe bilgisayarı ve araç göstergelerini, yakın mesafe telefonu, kitabı ve küçük yazıları kapsar. Göz yapısı uygun ve yakın gözlüksüzlüğü öncelikli hastalarda çok başarılı sonuç verebilir.
Işık farklı odaklara dağıldığı için karanlıkta parlak ışıkların çevresinde halo, kamaşma ya da ışık saçılması görülebilir. Bu yüzden trifokal kararını sadece "yakını gözlüksüz görmek istiyorum" cümlesine dayandırmıyorum.
Torik lens astigmatı düzeltir. Ayrı bir uzak-yakın kategorisi değildir. Bir lens hem torik hem monofokal, hem torik hem EDOF ya da hem torik hem trifokal olabilir. Anlamlı astigmatı olan hastada presbiyopiyi düzelten bir lens planlıyorsam astigmatı doğru hesaplamak ve iyi düzeltmek görme kalitesi için çok önemli.
| Görme ihtiyacı | Trifokal | EDOF | Geliştirilmiş monofokal |
|---|---|---|---|
| Uzak görüş | Çok iyi | Çok iyi | Çok iyi |
| Orta mesafe (bilgisayar) | Çok iyi | Çok iyi | İyi |
| Yakın (telefon, kitap, küçük yazı) | En güçlü seçenek | Lens tasarımına göre değişir | Genellikle gözlük gerekir |
| Gözlük bağımsızlığı | Genellikle en yüksek | Yüksek | Daha sınırlı |
| Halo ve glare | Daha belirgin olabilir | Tasarıma göre değişir, genelde trifokalden az | Genellikle en az |
Bu tablo genel bir çerçeve. Aynı grubun içinde bile lensler arasında önemli farklar var, o yüzden lensi sadece hangi gruba ait olduğuna bakarak seçmiyorum.
Bu soruyu hemen her gün alıyorum ve kısa cevabım "hastaya göre değişir". Telefonu ve kitabı gözlüksüz okumak sizin için ön plandaysa ve gözünüz uygunsa trifokal çoğu zaman daha tatmin edici. Geceleri çok araç kullanan, bilgisayar başında uzun saatler geçiren ve gerektiğinde ince bir yakın gözlüğünü sorun etmeyen biri için EDOF daha rahat olabilir.
Her akşam şehirler arası yol yapan bir şoför trifokal istediğinde gece ışıklarındaki halo konusunu mutlaka açarım. Böyle konuşmaların sonunda çoğu zaman EDOF ya da geliştirilmiş monofokal tercih ediliyor. Kitap okumayı ve el işini çok seven biri için ise yakın görme öncelik olur ve trifokal öne çıkar.
Meslek, hobi, ekran mesafesi, astigmat, kornea yapısı, retina ve optik sinir sağlığı kararı değiştiriyor. En geniş görme mesafesine sahip lens her zaman en iyisi olmuyor, gözünüzle ve yaşamınızla en iyi uyuşan lens en iyisi oluyor.
Gözlük bağımsızlığını artırmak için iki göze mutlaka aynı hedefi vermek gerekmez. Mini-monovizyonda dominant göz uzağa ayarlanır, diğer gözde çok hafif bir miyopi bırakılır. İki göz birlikte çalışınca uzak ve orta mesafe korunur, yakın görme alanı biraz genişler. Bu yaklaşım bazı monofokal, geliştirilmiş monofokal ve EDOF lenslerle kullanılabilir.
Herkes buna aynı şekilde uyum sağlayamaz. İki göz arasındaki farkı belirlerken göz dominansını, iki gözle görmeyi ve hastanın görme ihtiyaçlarını birlikte değerlendiriyorum.
Seçilmiş hastalarda iki göze aynı lensi koymak yerine, farklı ama birbirini tamamlayan lensler kullanılabilir. Uluslararası literatürde bu yaklaşıma "mix and match" deniyor. Türkçede "iki gözde tamamlayıcı lens stratejisi" diyebiliriz.
Amaç, bir gözde belirli bir mesafeyi öne çıkarırken diğer gözde farklı bir görme alanını desteklemek ve iki göz birlikte kullanıldığında uzak, orta ve yakın mesafeler arasında dengeli bir görme elde etmek. Örneğin dominant gözde uzak ve orta mesafeyi öne çıkaran bir EDOF ya da geliştirilmiş monofokal lens, diğer gözde yakın görmeyi daha çok destekleyen başka bir lens kullanılabilir. Kombinasyon sabit değil, lenslerin özelliklerine ve hastanın ihtiyacına göre planlanıyor.
Bu konuda yayınlanmış çalışmalarımız da var, sayfanın sonundaki kaynakçada görebilirsiniz. Yöntem herkese uygun değil. Göz dominansı, iki gözün birlikte çalışma kapasitesi, kornea ve retina durumu, astigmat ve gece görme beklentisi değerlendirilmeli. Burada iki gözü ayrı ayrı "en iyi" yapmaya çalışmıyorum, iki göz birlikte kullanıldığında en dengeli görmeyi hedefliyorum.
Hedefim gözlük bağımlılığını mümkün olduğunca azaltmak. "Her mesafede, her ışıkta, ömür boyu gözlük gerekmeyecek" diye söz vermem, çünkü bunu garanti etmek doğru olmaz. Uygun trifokal lens takılan hastaların birçoğu günün büyük bölümünü gözlüksüz geçiriyor. EDOF lenslerde uzak ve orta mesafe rahat oluyor, küçük yazı ya da çok yakın çalışma için zaman zaman gözlük gerekebiliyor. Başarıyı sadece "gözlük takıyor mu" sorusuyla ölçmüyorum. Kontrast, gece görüşü, gün içindeki netlik, rahatlık ve hastanın günlük hayattaki memnuniyeti de en az o kadar önemli.
Olabilir. Özellikle multifokal ve trifokal lenslerde farların ve sokak lambalarının çevresinde halka (halo),kamaşma (glare) ya da yıldız şeklinde ışık görülebilir. Birçok hasta zamanla bunları daha az fark etmeye başlıyor ama hepsinde tamamen kaybolacağını söylemek doğru olmaz. EDOF lenslerde bu etkiler tasarıma göre değişir.
Profesyonel bir şoförün ya da geceleri çok yol yapan birinin lens seçimi, yakın gözlükten olabildiğince bağımsız olmak isteyen biriyle aynı olmak zorunda değil.
Premium lenslerden söz edilirken tartışma çoğu zaman lensin markasında kalıyor. En gelişmiş lens bile ancak doğru ölçüm, doğru planlama ve titiz bir cerrahiyle potansiyelini gösterebilir.
Ameliyatta bulanık lensi çıkarıp yenisini koymaktan fazlası yapılıyor. Korneayı mümkün olduğunca korumaya, kapsülü sağlam bırakmaya, lensi ideal konuma oturtmaya, astigmatı doğru yönetmeye ve dokulara gereksiz travma vermemeye çalışıyorum. Gözlüksüz görme beklentisinin yüksek olduğu trifokal, EDOF ve torik lenslerde bu ayrıntılar sonucu doğrudan etkiliyor.
Kapsüloreksis hastanın bilmesi şart olan bir terim değil, ama cerrahi ayrıntının neden önemli olduğunu iyi anlatıyor. Doğal lens çok ince, şeffaf bir kapsülün içindedir. Ameliyatın başında bu kapsülün ön yüzünde düzgün, dairesel bir açıklık oluştururum. Katarakt bu açıklıktan çıkarılır ve yeni lens kapsülün içine yerleşir.
Açıklığın uygun büyüklükte, düzgün ve iyi merkezlenmiş olması lensin kapsül içinde dengeli durmasına yardımcı olur. Bu özellikle merkezlenmeye duyarlı olabilen presbiyopi lenslerinde ve doğru eksende kalması gereken torik lenslerde fark yaratır.
Evet. Göz içi lens geçici bir malzeme değil, çoğu hastada yaşam boyu gözde kalacak bir implant. Bu yüzden lensin optik tasarımına, materyaline, üretim kalitesine, klinik geçmişine ve uzun dönem stabilitesine bakıyorum. Ameliyatın yapıldığı ortam, cerrahi cihazlar ve kullanılan sarf malzemelerinin kalitesi de göz içi cerrahisinin parçası.
En pahalı lens otomatik olarak en iyi lens olmuyor. Kaliteli bir implant, doğru hastada, doğru hesapla ve iyi bir cerrahiyle yerleştirildiğinde değerini gösteriyor.
Göz içi lensler kalıcı kullanım için yerleştirilir. Gerekirse lensi çıkarıp başka bir lensle değiştirmek mümkündür, ama bu gözlük camı değiştirmek kadar basit değildir. Lens değişimi ikinci bir göz içi ameliyatıdır. Zamanla lens ile kapsül arasında yapışıklıklar oluşur ve cerrahi ilk ameliyata göre zorlaşabilir.
Bu yüzden "şimdilik bunu takalım, beğenmezsek değiştiririz" yaklaşımına katılmıyorum. Asıl iş ilk ameliyattan önce doğru seçimi yapmak. Ayrıntılı ön değerlendirme ve beklentilerinizi konuşmamız bu yüzden önemli.
Çoğu hasta hafif günlük işlerine birkaç gün içinde dönüyor. Araç kullanma, ağır egzersiz, yüzme, göz makyajı ve göze doğrudan su teması için gereken süreler hastaya göre değiştiğinden bunları muayenede tek tek söylüyorum. Damlaları düzenli kullanmak, gözü ovuşturmamak ve kontrollere gelmek en önemli üç kural.
Eskiden hastalara "katarakt olgunlaşsın, sonra ameliyat ederiz" denirdi. Modern cerrahide bunu çoğu hasta için önermiyorum. Kataraktın çok ilerlemesi gerekmiyor, asıl önemli olan görmenizin ve günlük hayatınızın ne kadar etkilendiği. Gece araç kullanırken zorlanma, ışıklarda belirgin kamaşma, kontrast kaybı, yüzleri ya da televizyon altyazılarını seçmekte güçlük, renklerin solması ve gözlük numarasının sık değişmesi ameliyat zamanı için işaretler. Öte yandan her erken katarakt da hemen ameliyat gerektirmez.
Katarakt çok yoğunlaşırsa cerrahi bazı gözlerde teknik olarak zorlaşabilir. Çok yoğun kataraktlarda optik biyometriyle ölçüm almak güçleşir, retinanın ameliyat öncesi değerlendirilmesi de kısıtlanabilir. Bu, geç kalırsanız akıllı lens takılamaz demek değil. Ama ayrıntılı ve öngörülebilir planlama bu ameliyatın en büyük avantajlarından biri olduğu için, özellikle gözlük bağımsızlığı istiyorsanız zamanlamayı kataraktın "tam olgunlaşmasına" göre değil, görme ihtiyacınıza göre belirlemek daha doğru.
Memnun olmayan hastada lensi hemen değiştirmeyi ilk seçenek olarak görmüyorum. Önce nedene bakarım. Kuru göz, kalan küçük bir miyopi, hipermetropi ya da astigmat, lensin pozisyonu, arka kapsül, kornea ve makula değerlendirilir. Bazen sorun lensten değil, tedavi edilebilir bir göz yüzeyi sorunundan kaynaklanır. Bazen küçük bir astigmat ya da numara düzeltmesi yeter. Bazı hastalarda yeni optik sisteme alışmak için biraz daha zaman gerekir.
Her memnuniyetsizlik lens değişimi demek değil. Ama düzeltilebilir tüm nedenler elendikten sonra önemli yakınmalar sürüyorsa, lens değişimi de bir seçenek olur.
Katarakt ameliyatından aylar ya da yıllar sonra, lensin arkasındaki kapsül bulanıklaşabilir. Buna arka kapsül kesafeti denir. Görmeyi etkilediğinde YAG lazer kapsülotomi ile kapsülün merkezi, kısa bir lazer işlemiyle açılır.
Akıllı lens takılmış ve sonuçtan memnun olmayan bir hastada ise nedeni anlamadan YAG yapmam. Çünkü ileride lens değişimi gerekirse, kapsülün lazerle açılmış olması ikinci ameliyatı zorlaştırabilir. YAG gerektiğinde çok yararlı bir işlem, ama doğru tanı konmadan ilk adım olarak yapılmamalı.
Gerçek anlamda hayır. Katarakt gelişen doğal lens ameliyatta çıkarıldığı için yeniden oluşmaz. Zamanla lensin arkasında bırakılan ince kapsül bulanıklaşabilir ve hastalar bunu "kataraktım geri geldi" diye tarif eder. Bu gerçek bir katarakt değil, arka kapsülün kalınlaşmasıdır ve gerekirse muayenehane ortamında YAG lazerle tedavi edilir.
Modern göz içi lensler kalıcı implant olarak tasarlanır ve normal koşullarda belirli bir süre sonunda rutin olarak değiştirilmez. Gözün kendisi ise yaşlanmaya devam eder. Yıllar içinde kornea, makula, retina ya da optik sinirde başka bir hastalık gelişirse görme etkilenebilir. Bu, lensin ömrünün dolduğu anlamına gelmez.
Her göz trifokal ya da EDOF lens için uygun değil. Belirgin makula hastalıkları, ileri glokom, ciddi optik sinir hasarı, bazı retina hastalıkları, kontrol altında olmayan göz içi inflamasyonu, önemli kornea skarı, belirgin keratokonus ya da düzensiz astigmat ve tedavi edilmemiş ciddi göz yüzeyi hastalıklarında presbiyopi lenslerini çok dikkatli seçiyorum.
Bu durumlar gelişmiş hiçbir lensin kullanılamayacağı anlamına gelmez. Bazı gözlerde geliştirilmiş monofokal, belirli EDOF tasarımları ya da torik monofokal lensler daha dengeli bir görme sağlar. Sarı nokta hastalığı ya da ileri glokomu olan hastalarda kaliteli bir monofokal lens çoğu zaman en iyi görsel sonucu verir.
Çoğu zaman evet, ama göz yüzeyini ameliyattan önce mümkün olduğunca düzene sokmak gerekir. Nedeni sadece ameliyat sonrası batma ve yanma olması değil. Gözyaşı filmi gözün ilk optik yüzeyidir. Yüzey düzensizse kornea ölçümleri değişir, bu da lens hesabını, astigmat ölçümünü ve lens seçimini etkiler. Ameliyattan sonra da kuru göz yüzünden görme gün içinde değişken olabilir. O yüzden göz yüzeyini hazırlamak ameliyat planının bir parçası.
Evet. Düzenli ve belirgin korneal astigmat varsa torik lenslerle aynı ameliyatta düzeltilebilir. Torik lensin doğru güçte olması yetmez, doğru eksende durması ve ameliyat sonrasında kaymaması gerekir. Bu yüzden torik lenslerde kornea ölçümlerine, hesaba ve ameliyat sırasındaki eksen işaretlemesine özellikle önem veriyorum.
Uygun hastalarda evet. Bu ameliyatlarda doğal lens çıkarılmaz, korneanın kırma gücü değiştirilir. Kornea şekli değiştiği için katarakt ameliyatında lens gücünü hesaplamak standart bir göze göre zorlaşır. Eski ameliyat bilgilerini isterim, kornea topografisi ve tomografisine bakarım ve bu hastalara özel hesaplama formülleri kullanırım. Ameliyattan sonra küçük bir numara kalma ihtimalinin standart gözlere göre biraz daha yüksek olduğunu da baştan konuşurum.
Bunlar aynı tedavinin iki versiyonu değil. LASIK, PRK ve SMILE'da doğal lens yerinde kalır, kornea şekli değiştirilir. Akıllı lenste ise doğal lens çıkarılıp yerine yapay lens konur. Genç, doğal lensi hâlâ yakına odaklanabilen ve korneası uygun biri için çoğu zaman lazer daha mantıklıdır. Presbiyopisi belirginleşmiş ya da kataraktı başlamış hastada lens cerrahisi öne çıkar. Karar yaşa ya da numaraya tek başına bakılarak verilmez, kornea, doğal lens, retina ve gelecekteki görme ihtiyaçları birlikte değerlendirilir.
Bazı hastalarda yapılabilir. Ancak kataraktı olmayan, genç ve yüksek miyop bir hastada doğal lensi sadece gözlükten kurtulmak için çıkarmak çok dikkatli düşünülmesi gereken bir karar. Yüksek miyop gözlerde retina yırtığı ve dekolman riski zaten daha yüksek. Gözün uzunluğuna, retina muayenesine, yaşa ve alternatif yöntemlere birlikte bakıyorum. Her yüksek numara lens cerrahisi gerektirmez.
Burada iki ayrı "lazer" sık karıştırılıyor. LASIK, PRK ve SMILE, numarayı kornea üzerinden düzelten ameliyatlar. Femtosaniye lazer destekli katarakt cerrahisi ise katarakt ameliyatının bazı basamaklarında lazer kullanılması demek. Trifokal, EDOF ya da torik lens takmak, ameliyatın mutlaka femtosaniye lazerle yapılacağı anlamına gelmiyor. Standart fakoemülsifikasyonla da çok iyi sonuç alınabiliyor. Bu yöntemi femtosaniye lazerle katarakt ameliyatı sayfamızda anlattım.
Modern katarakt cerrahisi çok gelişmiş ve genel olarak güvenli, ama hiçbir göz içi ameliyatı tamamen risksiz değil. Nadiren enfeksiyon, inflamasyon, kornea ödemi, göz içi basınç değişimi, makula ödemi, kapsül sorunları, retina komplikasyonları ya da lensin istenen konumda durmaması görülebilir.
Akıllı lenslerde bunlara ek olarak, ameliyat teknik olarak başarılı olsa bile halo, glare, kontrast farkı, kalan küçük bir kırma kusuru ya da beklenen yakın görmenin tam sağlanamaması gibi memnuniyet sorunları ortaya çıkabilir. Bunları ameliyattan önce açıkça konuşuyorum. Doğru hasta seçimi de güvenliğin bir parçası.
Akıllı lens ameliyatı için tek bir standart fiyat vermek mümkün değil. Maliyeti şunlar belirliyor:
Net fiyatı, gözünüzü muayene edip hangi lensin uygun olduğuna karar verdikten sonra söyleyebiliyoruz. Güncel fiyat bilgisi için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilir ya da randevu alabilirsiniz.
Katarakt ameliyatı ve standart monofokal lens SGK kapsamında karşılanabiliyor. Trifokal, EDOF ve torik gibi özel lenslerde çoğunlukla hasta fark ücreti öder. Koşullar kuruma ve güncel mevzuata göre değiştiği için ameliyattan önce hastaneden ve SGK'dan ayrıca bilgi almanızı öneririm. Karar verirken sadece fiyata bakmamak gerekiyor, en pahalı lens herkes için en uygun lens olmuyor.
Ankara'da akıllı lens ameliyatı düşünen hastalarımızı Çankaya'daki muayenehanemizde değerlendiriyorum. İlk muayenede şikâyetlerinizi, günlük hayatınızı ve gözlük kullanım alışkanlıklarınızı dinliyorum. Ardından gerekli ölçümleri ve tetkikleri yapıp size uygun lens seçeneklerini tek tek konuşuyoruz. Ameliyata karar vermek zorunda değilsiniz. Önce gözünüzün bu ameliyata uygun olup olmadığını birlikte görüyoruz.
Randevu için 0312 557 9000 numaralı telefondan ya da 0505 172 1717 numaralı WhatsApp hattından bize ulaşabilirsiniz. Ayrıca iletişim sayfamızdaki formdan da soru sorabilirsiniz.
İyi görmek herkes için aynı anlama gelmiyor. Günün çoğunu bilgisayar başında geçiren biri için orta mesafe kritik. Geceleri çok araç kullanan birinde kontrast ve gece görüşü öne çıkıyor. Telefonundaki küçük yazıyı gözlüksüz okumak isteyen biri yakın görmeye daha fazla önem veriyor.
Müzisyen için nota standının mesafesi, cerrah için çalışma mesafesi, mimar için ekran ve çizim mesafesi, spor yapan biri için hareket halindeyken uzak görme farklı öncelikler oluşturuyor. Bu yüzden hastaya sadece "Yakını gözlüksüz görmek ister misiniz?" diye sormuyorum. Gününüzü nasıl geçirdiğinizi anlatmanızı istiyorum.
Tek bir etken yok. Doğru hasta seçimi, sağlıklı göz yüzeyi, güvenilir biyometri, kornea ve retinanın ayrıntılı değerlendirilmesi, astigmatın doğru yönetimi, uygun ve kaliteli lens, titiz cerrahi ve gerçekçi beklentiler aynı zincirin halkaları. Bunlardan biri eksikse, dünyanın en gelişmiş lensi bile tek başına mükemmel sonuç veremez.
Önce kornea, göz yüzeyi, biyometri, astigmat, retina ve optik sinire bakarım. Ardından hastaya şunları sorarım: Uzak görme mi daha önemli? Bilgisayarı hangi mesafede kullanıyorsunuz? Telefon ve kitap okumada gözlüksüzlük ne kadar öncelikli? Geceleri ne sıklıkta araç kullanıyorsunuz? Zaman zaman ince bir yakın gözlüğü kullanmak sizin için kabul edilebilir mi?
Bu değerlendirmenin sonunda bazen trifokal, bazen EDOF, bazen geliştirilmiş monofokal ya da torik lens daha doğru çıkıyor. Bazı gözlerde, örneğin sarı nokta hastalığı ya da ileri glokomu olanlarda, kaliteli bir monofokal lens en iyi seçim olabiliyor. Hedefim o gözde uzun dönemde en kaliteli ve rahat görmeyi sağlamak.
"Hangi marka akıllı lens takacaksınız?" sorulabilir ama ilk soru bu olmasın. Önce şunu sorun: "Benim gözüm ve yaşam tarzım için neden bu lensi öneriyorsunuz?" Ardından hangi mesafelerde gözlük gerekebileceğini, astigmatın nasıl düzeltileceğini, kornea ve retinanın bu lens için uygun olup olmadığını, gece görüşünde ne bekleyeceğinizi ve alternatif lens seçeneklerini sorun. Bu ameliyatta sadece bir lens seçmiyorsunuz, gelecekte nasıl görmek istediğinize dair bir plan yapıyorsunuz.
Özellikle kataraktı olan ve ameliyat sonrası gözlük bağımlılığını azaltmak isteyen uygun hastalara takılır. Kataraktı olmayan bazı presbiyopik hastalarda da refraktif lens değişimi düşünülebilir. Karar kornea, retina, göz yüzeyi, astigmat, yaş ve görme beklentisine göre verilir.
Kararı yalnızca "gözlük kullanmak istemiyorum" düşüncesiyle vermeyi doğru bulmuyorum. Göz yapınız uygunsa ve beklentiniz lensin sağlayabileceğiyle örtüşüyorsa önemli bir avantaj sağlar. Her hasta için en doğru seçenek trifokal ya da EDOF olmayabilir.
Deneyimler lens türüne, göz yapısına ve beklentiye göre değişiyor. Gözlük bağımlılığının azalması memnuniyetin ana nedeni. Bazı hastalar özellikle ilk dönemde gece ışıklarında halo, kamaşma ya da yeni görmeye alışma sürecinden söz ediyor.
Katarakt ameliyatı ve standart lens için SGK kapsamı söz konusu olabilir. Koşullar kuruma ve güncel mevzuata göre değişir. Trifokal, EDOF ve torik gibi özel lenslerde hasta fark ücreti ödeyebilir. Ameliyat öncesinde hastaneden ve SGK'dan ayrıca bilgi alın.
Hasta için damla anestezisiyle yapılan, günübirlik bir ameliyat. Benim açımdan önemli olan ölçümlerin doğru alınması ve cerrahinin gözün yapısına göre kontrollü yapılması.
Birçok hasta ilk birkaç gün içinde günlük hayatına dönüyor. Görmenin tam oturması daha uzun sürebilir. Trifokal ve bazı EDOF lenslerde nöroadaptasyon birkaç hafta ya da daha uzun devam edebilir.
İlk günlerde batma, sulanma, ışık hassasiyeti ve geçici bulanıklık görülebilir. Trifokal ve bazı EDOF lenslerde gece ışıklarında halo, kamaşma ya da ışık saçılması olabilir. Süren şikâyetlerde kuru göz, kalan numara, lens pozisyonu ve retina gibi nedenler değerlendirilir.
Tek bir standart fiyat yok. Fiyat akıllı lensin türüne (monofokal, EDOF, trifokal, torik) gerekli ölçümlere ve ameliyatın yapıldığı kuruma göre değişir. Doğru fiyat muayene ve lens planlamasından sonra belirlenir.
Ankara'da Çankaya'daki Maidan muayenehanemizde randevu alabilirsiniz. Muayenede gözünüz ve görme ihtiyaçlarınız değerlendirilir, gerekli ölçümler yapılır ve size uygun lens seçenekleri konuşulur. Randevu için 0312 557 9000 numaralı telefonu ya da WhatsApp hattımızı kullanabilirsiniz.
Göz içi lens teknolojisi, katarakt ameliyatını bulanık bir merceğin değiştirildiği bir işlemden çok daha ileri taşıdı. Artık ameliyattan önce hastanın nasıl görmek istediğini de planlayabiliyoruz. Uzak görme, bilgisayar mesafesi, telefon ve kitap, gece sürüşü, astigmat ve gözlük bağımsızlığı aynı planın parçaları.
Bir hastada trifokal çok başarılı olurken başka birinde EDOF daha dengeli sonuç verebiliyor. Bir başkasında geliştirilmiş monofokal ya da torik monofokal en doğru tercih olabiliyor. Lensi ne kadar iyi seçerseniz seçin, doğru ölçüm, sağlıklı göz yüzeyi, ayrıntılı ön değerlendirme ve titiz cerrahi olmadan potansiyelini tam gösteremez.
Göz içi lens çoğu zaman yaşam boyu kullanılacak bir implant olduğu için kararı aceleye getirmemenizi, gözünüzün bütün olarak değerlendirilmesini ve ilk ameliyatta en doğru planın yapılmasını öneriyorum. Başarılı bir ameliyattan beklediğim şey, sizin günlük yaşamınıza uygun, rahat ve uzun yıllar memnun kalacağınız bir görme.
Randevu ve ayrıntılı bilgi için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.
Prof. Dr. Yonca Aydın Akova, Göz Hastalıkları Uzmanı.
Prof. Dr. Yonca Aydın Akova'nın yazar olarak yer aldığı, akıllı lens, multifokal/trifokal ve torik göz içi lensleriyle ilgili seçilmiş bilimsel çalışmalar:






Detaylı bilgi, danışma veya randevu için hemen bizi arayabilirsiniz.
İletişim Bilgileri