Katarakt, gözün doğal lensinin (lens kristalin) zamanla yapısal olarak saydamlığını kaybetmesi ve opak hale gelmesiyle ortaya çıkan progresif bir görme bozukluğudur.
Normalde ışığı retina üzerine odaklayan bu şeffaf yapı, yaşlanma, oksidatif stres ve protein agregasyonu nedeniyle bulanıklaşır. Lens içindeki kristalin proteinlerin yapısı bozuldukça ışık saçılması artar ve görüntü netliği giderek azalır. Bu süreç çoğunlukla yavaş ilerler ve başlangıçta fark edilmeyecek düzeyde olabilir.
Kataraktın klinik belirtileri, lens opasitelerinin yoğunluğuna ve yerleşimine bağlı olarak değişir. En sık karşılaşılan şikâyet görmenin sanki buğulu bir camın arkasından bakılıyormuş gibi azalmasıdır.
Hastalar özellikle kontrast duyarlılığında düşüş, gece sürüşünde zorlanma ve parlak ışıklarda kamaşma (glare) tarif eder. Nükleer tip kataraktlarda miyopik kayma nedeniyle geçici yakın görme artışı bile olabilir. İleri evrelerde monoküler diplopi ve renk algısında sararma belirgin hale gelir.
Katarakt en sık yaşa bağlı dejeneratif bir süreçtir ancak sadece yaşlanmaya bağlı değildir. Diyabetes mellitus varlığı, lens metabolizmasını bozarak osmotic stres ve sorbitol birikimine yol açar. Uzun süreli kortikosteroid kullanımı posterior subkapsüler katarakt riskini artırır. Sigara içimi oksidatif hasarı artırırken, ultraviyole-B maruziyeti lens proteinlerinde fotooksidatif hasara neden olur. Ayrıca göz travmaları ve bazı genetik metabolik hastalıklar genç yaş kataraktlarının önemli nedenleridir.
Katarakt gelişiminde temel mekanizma lens proteinlerinin denatürasyonu ve agregasyonudur. Yaşlanma ile birlikte antioksidan savunma sistemleri zayıflar ve serbest radikaller birikir. Bu durum lensin saydamlığını sağlayan düzenli protein yapısını bozar. Diyabet, galaktozemi gibi metabolik hastalıklar ozmotik değişikliklere neden olurken, UV ışınları fotokimyasal hasar oluşturur. Ayrıca bazı ilaçlar ve intraoküler inflamasyon da katarakt gelişimini hızlandırabilir.
Katarakt tedavisi Ankara kliniğimizde yalnızca cerrahidir çünkü lens opasiteleri geri döndürülemez bir yapısal değişimdir. Erken dönemlerde kırma kusurundaki değişiklikler gözlükle kısmen düzeltilse de görme kalitesi bozulmaya devam eder. Standart tedavi, bulanıklaşmış doğal lensin çıkarılarak yerine yapay intraoküler lens (IOL) implantasyonudur. Modern cerrahide en sık kullanılan yöntem fakoemülsifikasyondur ve küçük insizyondan ultrasonik enerji ile lensin parçalanarak aspire edilmesine dayanır.
Katarakt tedavisi fiyatı Ankara muayenehanemde; kullanılan intraoküler lensin optik özelliklerine, cerrahi teknolojinin düzeyine ve hastane standartlarına göre değişkenlik gösterir. Tek odaklı (monofokal) lensler temel uzak görüş düzeltmesi sağlarken, multifokal veya torik lensler hem presbiyopi hem astigmatizmayı düzeltebilir ve bu durum maliyeti etkiler. Ayrıca femtosaniye lazer destekli cerrahi gibi ileri teknolojiler de fiyatlandırmada belirleyicidir.
Katarakt ameliyatı kararı yalnızca görme keskinliği ölçümüne göre verilmez; hastanın günlük yaşamda yaşadığı görsel zorluklar esas alınır. Görmenin buğulanması nedeniyle okuma, araç kullanma, televizyon izleme veya mesleki aktivitelerde belirgin zorlanma başlamışsa cerrahi tedavi gündeme gelir. Özellikle gece görüşünde bozulma, ışıklarda kamaşma (glare) ve kontrast duyarlılığında azalma hastanın yaşam kalitesini etkiliyorsa ameliyat önerilir. Kısacası katarakt, “rakamlar kötüleştiğinde” değil, hastanın görme kalitesi günlük hayatını engellemeye başladığında cerrahi gerektirir.
Modern katarakt cerrahisi genellikle mikroinsizyonel fakoemülsifikasyon tekniği ile gerçekleştirilir. Kornea üzerinden açılan küçük bir kesiden kapsül içine girilir, anterior kapsüloreksis yapılarak lensin ön kapsülü kontrollü şekilde açılır. Ultrasonik prob ile lens materyali emulsifiye edilip aspire edilir ve kapsül içine katlanabilir yapay göz içi mercek yerleştirilir. İşlem çoğunlukla dikiş gerektirmez ve lokal anestezi ile yapılır.
Cerrahi sonrası görsel rehabilitasyon genellikle hızlıdır ancak bireysel farklılıklar gösterebilir. İlk günlerde korneal ödem ve inflamasyon nedeniyle hafif bulanıklık olabilir. Çoğu hastada görme birkaç gün içinde belirgin şekilde düzelir, ancak tam optik stabilizasyon birkaç hafta içinde gerçekleşir. Bu süreçte göz yüzeyi iyileşmesi ve kapsüler adaptasyon devam eder.
Katarakt cerrahisi günümüzde en güvenli göz ameliyatlarından biri olarak kabul edilse de tamamen risksiz değildir. Enfeksiyon (endoftalmi),arka kapsül rüptürü, retina dekolmanı ve geçici göz içi basınç artışı gibi komplikasyonlar nadiren görülebilir. Ancak modern teknikler ve deneyimli cerrahlarla bu riskler oldukça düşüktür.
İntraoküler lensler optik tasarımlarına göre sınıflandırılır. Monofokal lensler tek odaklı netlik sağlarken, multifokal lensler farklı mesafelerde odaklanmayı mümkün kılar. Torik lensler astigmatizmayı düzeltmek için özel olarak tasarlanmıştır. Ayrıca EDOF (Extended Depth of Focus) lensler, daha geniş bir odak derinliği sağlayarak görsel kaliteyi artırmayı hedefler.
Femtosaniye lazer destekli katarakt cerrahisi, bazı cerrahi adımların bilgisayar kontrollü lazer ile yapılmasını sağlar. Bu teknoloji özellikle kapsül açılması ve lensin parçalanmasında yüksek hassasiyet sunar. Ancak her hasta için zorunlu değildir ve klasik fakoemülsifikasyon ile karşılaştırıldığında fonksiyonel sonuçlar çoğu çalışmada benzer bulunmuştur.
Postoperatif dönemde gözün korunması iyileşme sürecinin en kritik aşamasıdır. Hastaların reçete edilen antibiyotik ve steroid damlaları düzenli kullanması enfeksiyon ve inflamasyon kontrolü açısından önemlidir. Gözün travmadan korunması, su temasından kaçınılması ve erken dönemde ağır fiziksel aktivitelerin sınırlandırılması önerilir.
Gerçek katarakt ameliyat sonrası tekrar etmez çünkü doğal lens tamamen çıkarılmıştır. Ancak zamanla arka kapsülün opasifikasyonu gelişebilir ve bu durum “sekonder katarakt” olarak adlandırılır. Bu tablo, Nd:YAG lazer kapsülotomi ile poliklinik şartlarında hızlı ve ağrısız şekilde tedavi edilebilir.
Tedavi edilmeyen katarakt progresif olarak ilerler ve lens tamamen opak hale gelebilir. Bu durum ışık algısının bile azalmasına, ciddi görme kaybına ve bağımsız yaşamın kısıtlanmasına yol açar. İleri evrelerde cerrahi daha zor hale gelebilir ve komplikasyon riski artabilir. Ayrıca görme kaybı nedeniyle düşme ve travma riski de belirgin şekilde yükselir.
Detaylı bilgi, danışma veya randevu için hemen bizi arayabilirsiniz.
İletişim Bilgileri
PROF. DR. YONCA AYDIN AKOVAGöz Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı
Katarakt Nedir? Neden Olur? Belirtileri, Tedavisi
Katarakt Ameliyatı Nedir? Nasıl Yapılır?
Katarakt Ameliyatı Ankara Fiyatları 2026
Femtosaniye Lazerle Katarakt Ameliyatı
Torik (Astigmatlı) Göz İçi Mercekler
Trifokal Akıllı Lens, Ameliyatı Fiyatları
EDOF Lens