Prof. Dr. Yonca Aydın AkovaProf. Dr. Yonca Aydın Akova Göz Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı

Katarakt Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Katarakt Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Katarakt ameliyatı, gözün doğal merceğinin saydamlığını kaybetmesi sonucunda azalan görmeyi düzeltmek amacıyla yapılan bir cerrahi işlemdir. Ameliyat sırasında bulanıklaşmış doğal mercek çıkarılır ve yerine yapay bir göz içi mercek yerleştirilir. Günümüzde en sık uygulanan yöntem, küçük bir kesiden ultrasonik enerji kullanılarak merceğin çıkarıldığı fakoemülsifikasyon tekniğidir.

Katarakt ameliyatının amacı, katarakt nedeniyle bozulan görmeyi mümkün olduğunca iyileştirmektir. Ancak elde edilecek görme kalitesi yalnızca ameliyata değil, kornea, retina ve görme sinirinin durumuna da bağlıdır. Bu nedenle ameliyat öncesinde gözün genel sağlığının değerlendirilmesi ve kullanılacak merceğin doğru seçilmesi önemlidir.

Katarakt Ameliyatı Ne Zaman Gereklidir?

Kataraktın varlığı tek başına hemen ameliyat olunması gerektiği anlamına gelmez. Ameliyat kararı verirken kataraktın derecesini, kişinin görme ihtiyaçlarını ve günlük yaşamının ne ölçüde etkilendiğini birlikte değerlendiriyorum.

Örneğin kitap okurken harfleri seçmekte zorlanmak, gece araç kullanırken karşıdan gelen farlardan rahatsız olmak, televizyonu net görememek veya aydınlık ortamlarda belirgin kamaşma yaşamak ameliyat ihtiyacını gündeme getirebilir. Bazı hastalarda görme keskinliği ölçümü çok ileri düzeyde bozulmamış olsa bile kontrast duyarlılığındaki azalma günlük yaşamı olumsuz etkileyebilir.

Katarakt ilerledikçe doğal mercek daha fazla bulanıklaşabilir. İleri derecede sertleşmiş kataraktlarda ameliyat teknik açıdan daha güç hale gelebileceği için takiplerin aksatılmaması önemlidir. Bununla birlikte, ameliyatın zamanlaması her hastanın göz muayenesi ve ihtiyaçları doğrultusunda belirlenmelidir.

Katarakt Ameliyatı Öncesinde Hangi Hazırlıklar Yapılır?

Katarakt ameliyatının başarısı, yalnızca cerrahi sırasında uygulanan tekniğe bağlı değildir. Ameliyat öncesindeki göz muayenesi ve ölçümler, işlem sonrası görme kalitesini etkileyen en önemli aşamalardandır. Öncelikle görme keskinliği değerlendirilir. Biyomikroskopla yapılan muayenede kataraktın türü ve derecesi incelenir. Göz içi basıncı ölçülür; kornea, retina ve görme sinirinin durumu değerlendirilir. Eşlik eden bir göz hastalığından şüphelenildiğinde ek tetkikler istenebilir.

Göz içi lens ölçümleri: Ameliyat sırasında doğal merceğin yerine yerleştirilecek yapay merceğin numarasını belirlemek için optik biyometri gibi ölçüm yöntemlerinden yararlanılır. Bu ölçümler, ameliyat sonrasında hedeflenen kırma kusuruna ulaşılması açısından önemlidir.

Kornea ve astigmatizma değerlendirmesi: Kornea eğriliği ve astigmatizma miktarı, kullanılacak merceğin seçimini etkileyebilir. Astigmatizması olan bazı hastalarda torik göz içi lensler değerlendirilebilir.

Retina ve görme siniri değerlendirmesi: Sarı nokta hastalığı, glokom veya diyabetik retinopati gibi durumlar ameliyat sonrasında elde edilebilecek görme düzeyini etkileyebilir. Gerekli görülen hastalarda retina OCT'si gibi ileri tetkikler yapılabilir.

İlaçların değerlendirilmesi: Düzenli kullandığınız ilaçları, özellikle prostat tedavisinde kullanılan ilaçları, göz doktorunuza bildirmeniz gerekir. Bazı ilaçlar ameliyatın planlanmasını etkileyebilir. Doktorunuz önermedikçe ilaçlarınızı kendiliğinizden bırakmamalısınız.

Ameliyat öncesinde açlık gerekip gerekmediği ve ilaçların nasıl kullanılacağı da uygulanacak anestezi yöntemine ve kliniğin talimatlarına göre belirlenir. Bu nedenle size verilen hazırlık bilgilerine uymanız önemlidir.

Katarakt Ameliyatı Nasıl Yapılır? Adım Adım Ameliyat Süreci

Günümüzde katarakt ameliyatı çoğunlukla fakoemülsifikasyon yöntemiyle yapılır. İşlem genellikle damla anestezisi altında gerçekleştirilir. Hasta çoğu zaman uyanıktır ve ameliyat sırasında ışık veya hareketler görebilir. Anestezi yöntemi ve gerektiğinde kullanılacak sakinleştirici ilaçlar hastanın durumuna göre belirlenir.

Ameliyatın temel aşamaları şöyledir.

1. Gözün Anestezi ile Uyuşturulması

İşlem öncesinde göze uyuşturucu damlalar uygulanır. Bazı hastalarda farklı lokal anestezi yöntemleri tercih edilebilir. Amaç, ameliyatın hasta açısından mümkün olduğunca rahat geçmesini sağlamaktır.

Hastalar ameliyat sırasında ışıklar veya hareketler fark edebilir. Bu durum normaldir. Ameliyat sırasında gözü mümkün olduğunca sabit tutmak ve cerrahın yönlendirmelerine uymak önemlidir.

2. Kornea Üzerinde Küçük Bir Kesi Açılması

Cerrah, mikroskop altında korneanın uygun bir bölgesinde genellikle 2 ila 3 milimetre genişliğinde küçük bir kesi oluşturur. Bu kesiden göz içine mikrocerrahi aletleri yerleştirilir.

Modern fakoemülsifikasyon ameliyatlarında kesi çoğunlukla dikiş gerektirmeyecek şekilde planlanır. Ancak gerekli görülen özel durumlarda farklı uygulamalar yapılabilir.

3. Doğal Merceğin Çıkarılması

Gözün doğal merceği, kapsül adı verilen ince bir zarın içinde bulunur. Cerrah, bu kapsülün ön bölümünde kontrollü bir açıklık oluşturur.

Fakoemülsifikasyon adı verilen yöntemde ultrasonik enerji kullanan bir prob yardımıyla bulanıklaşmış mercek küçük parçalara ayrılır ve göz dışına alınır. Bu sırada merceğin arka kapsülü genellikle korunur. Daha sonra yapay göz içi mercek bu kapsülün içine yerleştirilir.

4. Yapay Göz İçi Merceğin Yerleştirilmesi

Doğal mercek çıkarıldıktan sonra, ameliyat öncesi ölçümlere göre belirlenen yapay göz içi mercek göz içine yerleştirilir. Katlanabilir mercekler küçük kesiden geçirilerek kapsül içine açılır ve uygun konuma yerleştirilir.

Kullanılacak merceğin türü hastanın göz yapısına, astigmatizmasına, retina sağlığına ve görme beklentilerine göre seçilir. Her hastanın multifokal veya trifokal mercek kullanması uygun olmayabilir. Bu nedenle mercek seçimi yalnızca gözlüksüz yaşam isteğine göre yapılmamalıdır.

5. Ameliyatın Tamamlanması

Merceğin konumu kontrol edildikten sonra cerrahi işlem tamamlanır. Küçük kesi çoğu zaman kendiliğinden kapanır ve dikiş gerektirmez. Gözün korunması için gerekli görüldüğünde koruyucu bir kapak uygulanabilir.

Katarakt ameliyatının cerrahi kısmı çoğu hastada yaklaşık 15 ila 20 dakika sürse de kataraktın sertliği, gözün yapısı ve ek işlemlere duyulan ihtiyaç bu süreyi değiştirebilir. Hazırlık ve ameliyat sonrası gözlem için klinikte daha uzun süre kalmak gerekebilir. Hasta, gerekli kontroller yapıldıktan sonra genellikle aynı gün evine döner.

Katarakt Ameliyatında Hangi Yöntemler Kullanılır?

Fakoemülsifikasyon Yöntemi

Fakoemülsifikasyon, günümüzde katarakt cerrahisinde en sık kullanılan yöntemdir. Küçük bir kesiden göz içine girilerek ultrasonik enerji yardımıyla bulanıklaşmış mercek parçalanır ve çıkarılır. Ardından yapay göz içi mercek yerleştirilir.

Küçük kesi kullanılması, çoğu hastada dikiş gereksinimini azaltır ve iyileşme sürecini kolaylaştırır. Bununla birlikte, her gözün yapısı aynı olmadığı için cerrahi planlama hastaya özel yapılmalıdır.

Femtosaniye Lazer Yardımlı Katarakt Ameliyatı

Femtosaniye lazer teknolojisi, katarakt cerrahisinin bazı aşamalarının bilgisayar kontrollü lazerle gerçekleştirilmesine olanak tanır. Korneal kesinin oluşturulması, lens kapsülünün açılması ve doğal merceğin parçalanmasına yardımcı olunması bu aşamalar arasında yer alabilir. Lens materyalinin gözden çıkarılmasında ise çoğunlukla fakoemülsifikasyon kullanılır.

Femtosaniye lazer her hastada zorunlu değildir. Bu yöntemin seçimi gözün yapısı, kataraktın özellikleri ve cerrahi planlamaya göre belirlenir. Lazer kullanılması tek başına her hastada daha iyi görme sonucu elde edileceği anlamına gelmez.

Femtosaniye lazer yöntemi hakkında daha ayrıntılı bilgi için Femtosaniye Lazerle Katarakt Ameliyatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Katarakt Ameliyatında Kullanılan Göz İçi Mercekler Nasıl Seçilir?

Katarakt ameliyatında bulanıklaşmış doğal merceğin yerine farklı özelliklere sahip yapay göz içi mercekler yerleştirilebilir. Merceğin görevi, ışığın retina üzerinde odaklanmasına yardımcı olmaktır. Ancak tüm merceklerin optik özellikleri aynı değildir.

Monofokal lensler: Tek bir mesafede net görüş sağlamayı hedefler. Genellikle uzak görüş için planlanır. Yakın mesafede okuma gözlüğü gerekebilir.

Multifokal ve trifokal lensler: Birden fazla mesafede görüş sağlamayı amaçlar. Trifokal lensler uzak, orta ve yakın mesafeye yönelik üç odaklı bir tasarıma sahiptir. Uygun hastalarda gözlük ihtiyacını azaltabilir. Bununla birlikte, bazı hastalarda özellikle gece ışıklarının çevresinde hale veya kamaşma görülebilir.

EDOF lensler: Genişletilmiş odak derinliği sağlayan bu lensler, özellikle uzak ve orta mesafedeki görüşü desteklemeyi hedefler. Yakın mesafede bazı hastaların okuma gözlüğüne ihtiyacı devam edebilir. Görsel yan etkiler kullanılan tasarıma ve kişisel özelliklere göre değişir.

Torik lensler: Astigmatizması bulunan hastalarda bu kırma kusurunu düzeltmek amacıyla tasarlanmıştır. Torik özellik, farklı göz içi lens tasarımlarıyla birleştirilebilir.

Mercek seçerken kornea yapısı, retina sağlığı, göz sinirinin durumu, gözyaşı kalitesi, astigmatizma ve günlük görme ihtiyaçları birlikte değerlendirilmelidir. Hastanın mesleği, yaşam tarzı ve gözlük kullanımı konusundaki beklentileri de bu kararda önem taşır.

Örneğin gece sık araç kullanan bir hastanın görsel beklentileri ile gününün önemli bölümünü bilgisayar başında geçiren bir hastanın ihtiyaçları aynı olmayabilir. Bu nedenle her hasta için en pahalı veya en fazla mesafede görüş sağlamayı hedefleyen lensin tercih edilmesi doğru değildir.

Akıllı lensler hakkında ayrıntılı bilgi için Akıllı Lens Ameliyatı, trifokal lensler için Trifokal Lens Ameliyatı ve Fiyatları, EDOF teknolojisi için EDOF Lens ve astigmatizma için Torik Göz İçi Mercekler sayfalarımızı inceleyebilirsiniz.

Katarakt Ameliyatında Her İki Göz Aynı Anda Ameliyat Edilebilir mi?

Her iki gözün aynı gün ameliyat edilmesi bazı hastalar için pratik avantajlar sağlayabilir. Hastaneye tekrar gelme ihtiyacını azaltması ve iki gözün görme rehabilitasyonunun aynı dönemde ilerlemesi bu avantajlar arasındadır.

Ancak iki gözün aynı seansta ameliyat edilmesi her hasta için uygun değildir. Ameliyatlar ayrı günlerde yapıldığında, ilk gözün sonucu değerlendirilerek ikinci gözün mercek planlamasında gerektiğinde değişiklik yapılabilir. Ayrıca her iki gözün aynı seansta ameliyat edilmesi durumunda, nadir görülen ciddi komplikasyonların iki gözü birden etkileyebilmesi gibi riskler de dikkate alınmalıdır.

Bu nedenle karar hastanın genel sağlık durumuna, göz yapısına, enfeksiyon riskine ve cerrahi koşullara göre verilmelidir. Her iki göz aynı seansta ameliyat edilecekse her göz için ayrı steril hazırlık ve ayrı cerrahi malzeme kullanılması gerekir.

Katarakt Ameliyatının Riskleri Nelerdir?

Katarakt ameliyatı günümüzde sık uygulanan ve çoğu hastada başarılı sonuçlar alınan bir cerrahidir. Bununla birlikte hiçbir ameliyat tamamen risksiz değildir. Kataraktın sertliği, gözün anatomik özellikleri ve eşlik eden hastalıklar komplikasyon riskini etkileyebilir.

Ameliyat sırasında veya sonrasında görülebilecek sorunlar arasında şunlar bulunur:

  • Göz içi enfeksiyon ve iltihaplanma
  • Göz içi basıncında yükselme
  • Kornea veya retina tabakasında ödem
  • Arka kapsül yırtılması
  • Yapay göz içi merceğin konumunda değişiklik
  • Retina dekolmanı
  • Görmede beklenen düzeyde iyileşme olmaması
  • Göz kuruluğu, kamaşma veya ışıkların çevresinde hale görülmesi

Bu sorunların tümü her hastada ortaya çıkmaz. Bazıları nadir görülür ve uygun şekilde tedavi edilebilir. Ancak ameliyattan sonra şiddetli ağrı, belirgin kızarıklık, ani görme azalması, ışık çakmaları veya aniden artan uçuşmalar görülürse gecikmeden göz hekimine başvurulmalıdır.

Katarakt ameliyatı, sarı nokta hastalığı, glokom veya diyabetik retinopati gibi hastalıklara bağlı görme kaybını ortadan kaldırmaz. Bu hastalıklar bulunan kişilerde ameliyat sonrası ulaşılabilecek görme düzeyinin ameliyat öncesinde değerlendirilmesi önemlidir.

Katarakt Ameliyatı Sonrası İyileşme Süreci

Katarakt ameliyatından sonra görme çoğu hastada ilk günlerde belirgin şekilde iyileşmeye başlayabilir. Bununla birlikte, iyileşme süresi kataraktın derecesine, gözün durumuna ve ameliyat sırasında uygulanan işlemlere göre değişebilir. İlk günlerde hafif bulanıklık, ışığa hassasiyet, sulanma veya batma hissi görülebilir.

Ameliyat sonrasında göz damlalarının düzenli kullanılması, gözün korunması ve doktorun önerdiği kontrollerin aksatılmaması gerekir. Gözü ovuşturmaktan kaçınılmalı, ilk günlerde göze doğrudan su veya sabun gelmemesine dikkat edilmeli ve ağır fiziksel aktiviteler için doktorun önerdiği süre beklenmelidir. Yüzme, göz çevresine makyaj uygulama ve benzeri aktiviteler için de iyileşme durumuna göre hareket edilmelidir.

İyileşme sürecinde hangi aktivitelerin ne zaman yapılabileceği kişiden kişiye değişebilir. Bu nedenle genel öneriler yerine ameliyatı gerçekleştiren hekimin talimatları esas alınmalıdır.

Katarakt Ameliyatı Hakkında Sık Sorulan Sorular

Katarakt Ameliyatı Kaç Dakika Sürer?

Katarakt ameliyatının cerrahi kısmı çoğu hastada yaklaşık 15 ila 20 dakika sürer. Ancak kataraktın sertliği, gözün anatomik özellikleri ve ek işlemlerin gerekip gerekmediği süreyi değiştirebilir. Hazırlık ve ameliyat sonrası gözlem süresi de hesaba katıldığında klinikte geçirilen zaman daha uzun olabilir.

Katarakt Ameliyatı Ağrılı mıdır?

Ameliyat çoğunlukla damla anestezisiyle yapılır. Bu sayede hastaların büyük bölümünde işlem sırasında ağrı kontrolü sağlanır. Hasta ışık veya hareket hissedebilir. Ağrı ya da belirgin rahatsızlık hissedilmesi durumunda cerrahi ekip bilgilendirilmelidir.

Katarakt Ameliyatından Sonra Görme Ne Zaman Düzelir?

Görme çoğu hastada ilk birkaç gün içinde belirgin şekilde iyileşmeye başlar. Ancak tam iyileşme ve görmenin dengelenmesi birkaç hafta sürebilir. Eşlik eden retina, kornea veya görme siniri hastalıkları bu süreci ve ulaşılabilecek görme düzeyini etkileyebilir.

Katarakt Ameliyatından Sonra Gözlük Kullanmak Gerekir mi?

Bu durum kullanılan göz içi merceğin türüne ve ameliyat sonrası kalan kırma kusuruna bağlıdır. Monofokal lens takılan hastalar özellikle yakın mesafede gözlüğe ihtiyaç duyabilir. Multifokal veya trifokal lensler bazı hastalarda gözlük ihtiyacını azaltabilir, ancak gözlüksüz görme garantisi vermez.

Şeker Hastaları Katarakt Ameliyatı Olabilir mi?

Diyabet hastalarında katarakt ameliyatı yapılabilir. Ancak kan şekeri kontrolü ve diyabete bağlı retina hastalığı bulunup bulunmadığı değerlendirilmelidir. Diyabetik retinopati veya maküla ödemi bulunan hastalarda ameliyatın zamanlaması ve beklenen görme sonucu bu bulgular dikkate alınarak planlanır.

Glokom Hastaları Katarakt Ameliyatı Olabilir mi?

Glokom hastalarında katarakt ameliyatı yapılabilir. Ancak göz içi basıncı, görme sinirinin durumu ve glokomun şiddeti değerlendirilmelidir. Bazı hastalarda yalnızca katarakt ameliyatı yeterli olabilirken, bazı durumlarda glokom için ek bir cerrahi işlem de gündeme gelebilir.

Sarı Nokta Hastalığı Olanlar Katarakt Ameliyatı Olabilir mi?

Sarı nokta hastalığı olan kişilere katarakt ameliyatı yapılabilir. Ancak retina hasarı varsa ameliyat sonrasında elde edilecek görme düzeyi sınırlı kalabilir. Bu nedenle ameliyat öncesinde retina ayrıntılı olarak değerlendirilmelidir.

Katarakt Ameliyatı Sonrası Katarakt Tekrarlar mı?

Katarakt ameliyatında doğal mercek çıkarıldığı için aynı mercekte yeniden katarakt oluşmaz. Ancak zamanla yapay merceğin arkasında kalan kapsül bulanıklaşarak görmeyi azaltabilir. Bu duruma arka kapsül opasifikasyonu denir ve uygun hastalarda Nd lazer kapsülotomi ile tedavi edilebilir.

Katarakt Ameliyatı Sonrası Gözde Batma Olması Normal midir?

Ameliyat sonrasında göz yüzeyindeki değişiklikler veya kuru göz nedeniyle batma, yanma ve yabancı cisim hissi görülebilir. Bu şikâyetler devam ederse doktorun değerlendirmesi gerekir. Şiddetli ağrı, belirgin kızarıklık veya görmede azalma sıradan iyileşme belirtileri olarak kabul edilmemelidir.

Katarakt Ameliyatı Devlet Tarafından Karşılanır mı?

Katarakt ameliyatının SGK kapsamındaki koşulları, sağlık kuruluşuna ve kullanılan merceğin özelliklerine göre değişebilir. Standart göz içi mercekler ile ek ücret gerektirebilen farklı mercek seçenekleri arasında fark bulunabilir. Güncel kapsam ve olası ücretler için başvurulacak sağlık kuruluşundan bilgi alınmalıdır.

Katarakt Cerrahisi Konusundaki Bilimsel Yayınlar

Prof. Dr. Yonca Aydın Akova'nın katarakt cerrahisi, fakoemülsifikasyon, göz içi lensler ve ameliyat sonrası bakım konularında ortak yazarı olduğu seçilmiş bilimsel çalışmalar:

Katarakt Cerrahisi ve Trifokal Lensler Hakkında Ophthalmology Times Yayınları

Güncelleme Tarihi: 17.10.2026
Prof. Dr. Yonca Aydın Akova
Editör
Prof. Dr. Yonca Aydın Akova
Göz Sağlığı Hastalıkları Uzmanı (Göz Doktoru) Ankara
Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır.
Tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurunuz.
Prof. Dr. Yonca Aydın AkovaSoru ve Randevu Formu
Basından
ANLAŞMALI KURUMLAR
Kliniğimizin aşağıdaki kurum veya özel sigortalarla anlaşması bulunmaktadır. Anlaşmamız olmayan özel sigorta ve kurumlara TTB fiyat tarifesinden fatura düzenlediğinden, hastalarımız ödedikleri ücreti sigortalarından ve kurumlarından tahsil edebilmektedirler. Tüm özel sigortalar ve bankalarla kurumsal olarak anlaşma çalışmalarımız devam etmektedir.

Detaylı bilgi, danışma veya randevu için hemen bizi arayabilirsiniz.

İletişim Bilgileri
Prof. Dr. Yonca Aydın AkovaPROF. DR. YONCA AYDIN AKOVAGöz Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı
Katarakt, Kornea, Glokom Cerrahisi
0312 557 90000505 172 1717