Gözlerimizi gerçekten genç tutabilir miyiz? Presbiyopi, katarakt, kuru göz, makula, glokom, beslenme, göz vitaminleri ve yeni nesil göz içi lensleri hakkında merak edilenler.
“Gözüm için hangi vitamini almalıyım?”, “Kataraktı geciktirebilir miyim?”, “Mavi ışık gözümü yaşlandırıyor mu?”, “Akıllı lenslerle gençlikteki gibi görebilir miyim?”
Hastalarım son yıllarda bu soruları giderek daha sık soruyor.
Aslında göz sağlığında “anti-aging”, tek bir vitamin, damla veya işlemden çok daha geniş bir konu.
Gözün yaşlanmasını durduramayız. Ama nasıl yaşlanacağını etkileyebiliriz.
40’lı yaşlardan itibaren gözün farklı yapılarındaki değişiklikleri daha fazla hissetmeye başlarız. Yakını görmek zorlaşır, göz yüzeyi daha hassas hâle gelebilir, doğal göz merceği zaman içinde esnekliğini, saydamlığını ve optik özelliklerini kaybedebilir. İlerleyen yaşlarda katarakt, glokom ve makula hastalıklarıyla daha sık karşılaşırız.
Ama bunların hepsini “Yaşlandım, normal” diye kabul etmek zorunda değiliz. Bazı riskleri azaltabilir, bazı hastalıkları henüz görmeyi etkilemeden yakalayabilir ve günümüzdeki tedavilerle iyi görmeyi çok daha uzun süre koruyabiliriz.
Ben göz sağlığında anti-aging’i, gözü gençleştirmekten çok iyi görmeyi mümkün olduğunca uzun süre korumak olarak düşünüyorum.
Yaşlanma gözün hemen bütün dokularını etkiler.
Hücresel yenilenme ve dokuların kendini onarma kapasitesi değişir. Oksidatif stres, inflamatuar süreçler, hormonal ve damarsal değişiklikler göz dokularını da etkileyebilir.
Gözyaşı filminin yapısı değişebilir; doğal göz merceği esnekliğini ve zamanla saydamlığını kaybedebilir; retina ve görme sinirinde yaşla ilişkili değişiklikler gelişebilir.
Ama herkesin gözü aynı hızda yaşlanmaz.
Genetik özelliklerimizi ve aile öykümüzü değiştiremeyiz. Buna karşılık sigara, UV maruziyeti, diyabet, hipertansiyon, metabolik sağlık, beslenme ve fiziksel aktivite gibi faktörlerin önemli bir bölümüne müdahale edebiliriz.
Takvim yaşımızı değiştiremeyiz; ama gözümüzün nasıl yaşlanacağını etkileyen bazı faktörleri değiştirebiliriz.
Kesin bir başlangıç yaşı yoktur. Ancak çoğumuz ilk belirgin değişikliği 40–45 yaş civarında yakını görmede zorlanmaya başladığımızda fark ederiz.
Küçük yazılar için daha fazla ışığa ihtiyaç duyabilir, telefonu biraz uzaklaştırmaya başlayabiliriz. Zaman içinde göz kuruluğu, gece görmede değişiklik, kamaşma veya kontrast duyarlılığında azalma da ortaya çıkabilir.
Belirgin görme kaybı yaşlanmanın normal ve kaçınılmaz bir sonucu değildir.
“Yaşımdandır” demeden önce nedenini bilmek gerekir.
Evet. Kesin sınırlar olmamakla birlikte yaşla birlikte bazı sorunların görülme olasılığı ve dolayısıyla öncelikler değişir.
40’lı yaşlarda presbiyopi ilk kez belirginleşir. Göz kuruluğu ve göz yüzeyi sorunları da daha fazla hissedilebilir. Bu dönem aynı zamanda ileriki yıllar için temel göz sağlığı ve risk değerlendirmesinin yapılması açısından iyi bir zamandır.
50’li yaşlarda doğal göz merceğindeki değişiklikler daha belirgin hâle gelebilir. Katarakt, kuru göz, glokom ve retina açısından değerlendirme önem kazanır. Diyabet, hipertansiyon ve diğer sistemik risk faktörlerini göz sağlığından ayrı düşünmemek gerekir.
60 yaş ve sonrasında katarakt, glokom ve yaşa bağlı makula dejenerasyonu gibi hastalıkların görülme sıklığı daha belirgin arttığından düzenli kapsamlı göz muayenesi daha da önem kazanır.
Ama takvim yaşı tek başına yeterli değildir. Aile öyküsü, yüksek miyopi, diyabet ve mevcut göz hastalıkları takip planını tamamen değiştirebilir.
Göz sağlığında önemli olan yalnızca kaç yaşında olduğumuz değil, hangi risklerle yaş aldığımızdır.
Presbiyopi, gözün yakın mesafeye odaklama yeteneğinin yaşla azalmasıdır.
Gençken doğal göz merceğimiz ve odaklama sistemimiz farklı mesafelere uyum sağlayabilir. Yıllar içinde bu sistemin biyomekanik özellikleri değişir ve yakına odaklanmak giderek zorlaşır.
Telefonu veya kitabı uzaklaştırmak, küçük yazılarda daha fazla ışığa ihtiyaç duymak ve yakın çalışırken çabuk yorulmak ilk belirtiler olabilir.
Presbiyopi bir hastalık değil, yaşla ilişkili fizyolojik bir süreçtir.
Bugün için presbiyopiyi tamamen önlediği kanıtlanmış bir yöntemimiz yok. Ancak oluşturduğu görme sorununu düzeltmek için birçok seçeneğimiz var.
Yakın veya progresif gözlükler, kontakt lensler ve uygun hastalarda korneal veya göz içi cerrahi yöntemler değerlendirilebilir.
Yakın görmeyi geçici olarak artırmayı amaçlayan farmakolojik tedaviler de bazı ülkelerde kullanıma girmiş durumda. Pupil çapını küçülterek odak derinliğini artırmayı amaçlayan bu damlalar bazı hastalarda yakın görmeyi belirli bir süre iyileştirebilir. Ancak doğal göz merceğini gençleştirmez ve presbiyopinin biyolojik sürecini geri çevirmez.
Benim için temel soru yalnızca “Gözlüksüz görebilir miyim?” değildir.
Asıl soru, kişinin göz yapısı, beklentileri ve yaşam biçimi için en kaliteli ve güvenli görmeyi hangi yöntemin sağlayacağıdır.
Katarakt, gözün doğal merceğinin saydamlığını kaybetmesidir ve görülme sıklığı yaşla belirgin şekilde artar.
Ancak yalnızca yaşa bağlı değildir. Diyabet, sigara, travma, bazı göz hastalıkları, geçirilmiş göz ameliyatları ve özellikle uzun süreli steroid kullanımı katarakt gelişimini etkileyebilir.
Katarakt geliştiğinde yalnızca görme keskinliği azalmaz. Kontrast, renk algısı ve özellikle düşük ışık koşullarındaki görme kalitesi de etkilenebilir.
Bugün oluşmuş kataraktı ortadan kaldırdığı veya yaşa bağlı kataraktın ilerlemesini güvenilir biçimde durdurduğu gösterilmiş bir vitamin ya da göz damlası yoktur.
Bu nedenle “kataraktı eriten”, “merceği temizleyen” veya “merceği gençleştiren” ürünlere temkinli yaklaşmak gerekir.
Kelimenin biyolojik anlamıyla hayır. Katarakt ameliyatı gözün yaşlanmasını geri çevirmez.
Ama görme fonksiyonu açısından yaşla kaybettiğimiz bazı özellikleri geri kazandırmak mümkün olabilir.
Kataraktlı doğal merceği çıkarıp yerine saydam bir göz içi lensi yerleştirdiğimizde katarakt nedeniyle azalan netlik, kontrast ve renk algısında belirgin iyileşme sağlayabiliriz. Aynı ameliyatta uygun hastalarda astigmatizmayı da düzeltebiliriz.
Daha da önemlisi, presbiyopiyi düzelten göz içi lensleriyle yıllar önce kaybetmeye başladığımız farklı mesafelerde görme fonksiyonunun bir bölümünü yeniden sağlayabiliriz.
Gözü biyolojik olarak gençleştirmiyoruz; ancak doğru hastada yaşla kaybedilen bazı görsel fonksiyonları yeniden kazandırabiliyoruz.
Bu, modern katarakt cerrahisinin sağlıklı göz yaşlanması açısından en ilgi çekici yönlerinden biridir.
Modern katarakt cerrahisinin en büyük değişimlerinden biri bu.
Bugün yalnızca bulanıklaşmış merceği çıkarıp yerine şeffaf bir lens koymuyoruz. Hastanın ameliyattan sonra nasıl görmek istediğini de planlıyoruz.
Uzağı mı önceliyor? Çok mu okuyor? Bilgisayarda uzun saatler mi geçiriyor? Gece araba kullanıyor mu? Astigmatizması var mı? Kornea ve makulası sağlıklı mı? Göz kuruluğu var mı?
Bütün bunlar göz içi lensi seçimimizi değiştiriyor.
Modern katarakt cerrahisinde hedef artık yalnızca daha net görmek değil; hastanın günlük yaşamında ihtiyaç duyduğu görme aralığını mümkün olduğunca kaliteli biçimde yeniden oluşturmaktır.
Bu nedenle modern katarakt cerrahisini bir anlamda kişiye özel görme planlaması olarak düşünmek daha doğru.
Halk arasında “akıllı lens” olarak bilinen lensler aslında presbiyopiyi düzeltmeyi ve gözlük bağımlılığını azaltmayı amaçlayan farklı göz içi lens teknolojilerini kapsayan genel bir ifadedir.
Ben “akıllı lens” yerine presbiyopi düzelten göz içi lensi ifadesini daha doğru buluyorum.
Günümüzde monofokal ve torik lenslerin yanı sıra artırılmış monofokal lensler, EDOF yani uzatılmış odak derinlikli lensler, trifokal ve diğer geniş görme aralığı sağlamayı amaçlayan lens teknolojileri bulunuyor.
Trifokal ve benzeri presbiyopi düzelten lenslerle uzak, orta ve yakın mesafelerde görme hedeflenebilir. EDOF lensler özellikle uzak ve orta mesafede geniş bir görme aralığı sağlamayı amaçlar; yakın görme performansı kullanılan teknolojiye göre değişebilir.
Astigmatizması bulunan uygun hastalarda bu teknolojilerin torik seçeneklerinden de yararlanabiliriz.
Burada beklentiyi doğru kurmak çok önemli.
Genç insanın doğal merceği son derece gelişmiş ve dinamik bir optik sistemdir. Bugünkü hiçbir yapay göz içi lensi 20 yaşındaki doğal merceğin bütün özelliklerini birebir taklit edemez.
Buna karşılık günümüz lens teknolojileri uygun hastalarda uzak, orta ve yakın mesafelerde gözlük bağımlılığını önemli ölçüde azaltabilir.
Her teknolojinin avantajları ve ödünleşimleri vardır. Trifokal ve diğer multifokal lensler yakın dahil daha geniş bir görme aralığı sağlayabilirken bazı hastalarda gece ışıklarında halo, kamaşma veya diğer ışık fenomenleri daha belirgin olabilir. EDOF lensler özellikle uzak ve orta mesafede güçlü performans sağlayabilir; bazı tasarımlarda bu ışık fenomenleri daha az olabilir, ancak yakın gözlük ihtiyacı tamamen ortadan kalkmayabilir.
Dolayısıyla hedef 20 yaşındaki gözü yeniden yaratmak değil; kişinin günlük yaşamında ihtiyaç duyduğu görme aralığını mümkün olan en iyi görme kalitesiyle sağlamaktır.
Bu sorunun herkese uyan tek bir cevabı yoktur.
Gece sık araba kullanan bir hastanın öncelikleri farklıdır. Bir başkası günün büyük bölümünü bilgisayarda geçiriyor olabilir. Çok kitap okuyan ve yakın gözlükten mümkün olduğunca bağımsız olmak isteyen kişinin beklentisi ise farklıdır.
Kuru göz, kornea düzensizliği, makula veya görme siniri hastalıkları, astigmatizma ve pupil özellikleri de lens seçimimizi değiştirebilir.
Bu nedenle yalnızca lensi değil, hastanın bütün görme sistemini ve yaşam biçimini değerlendiriyoruz.
En yeni lens değil, en pahalı lens değil; o göz ve o hasta için en doğru lens.
Göz yüzeyi, yaşlanmanın sık gözden kaçan alanlarından biridir.
Yaşla birlikte gözyaşı üretimi ve bileşimi, kornea duyarlılığı, göz kapağı fonksiyonları ve meibomian bezlerinin yapısı değişebilir. Menopoz dönemindeki hormonal değişiklikler de bazı kadınlarda tabloya katkıda bulunabilir.
Günümüzde kuru gözü yalnızca “gözyaşı azlığı” olarak görmüyoruz. Kuru göz, gözyaşı filmi ve göz yüzeyi dengesinin bozulduğu çok faktörlü bir hastalıktır.
Her kuru göz aynı değildir; dolayısıyla her kuru gözün tedavisi de aynı olmamalıdır.
Evet. Hatta bazen hastanın görmesindeki dalgalanmanın nedeni gözlük numarası değil, gözyaşıdır.
Gözyaşı filmi gözün ilk optik yüzeyidir.
Düzensizleştiğinde görüntünün kalitesi de bozulur. “Gözümü kırpınca bir an daha net görüyorum” veya “Sabah daha iyi görüyorum, akşama doğru bulanıyor” diyen hastalarda bunu sık görürüz.
Bu nedenle kuru gözü yalnızca yanma ve batma yapan küçük bir rahatsızlık olarak görmemek gerekir.
Sağlıklı göz yüzeyi, kaliteli görmenin bir parçasıdır.
Çünkü göz içi lensinin gücünü hesaplamak için kullandığımız kornea ölçümleri çok hassastır.
Göz yüzeyi sağlıklı değilse keratometri, topografi ve diğer refraktif ölçümlerin güvenilirliği azalabilir. Bu durum özellikle torik, EDOF veya presbiyopi düzelten lens planlanan hastalarda daha da önemlidir.
Bu nedenle gerektiğinde önce göz yüzeyini tedavi eder, ardından ölçümleri tekrarlarız.
İyi bir katarakt sonucu yalnızca ameliyathanede değil, ameliyat öncesi değerlendirmede başlar.
Aslında soruyu değiştirmek gerekir:
“Hangi damla?”dan önce “Gözüm neden kuru?”
Bazı hastalarda uygun, tercihen koruyucu içermeyen suni gözyaşları yeterli olabilir. Ancak meibomian bez disfonksiyonu, blefarit, Demodex, inflamasyon veya daha ileri göz yüzeyi hastalığı varsa yalnızca suni gözyaşı yeterli olmayabilir.
Hastaya göre gözyaşı ve lipid desteği, göz kapağı hijyeni, sıcak uygulamalar, antiinflamatuar veya immünomodülatör tedaviler; uygun hastalarda IPL veya kontrollü ısı/termal pulsasyon gibi yöntemler değerlendirilebilir.
Kuru gözde en iyi damlayı değil, kuru gözün nedenini bulmak gerekir.
Evet. Bazı kadınlarda menopoz döneminde göz kuruluğu ve göz yüzeyi yakınmaları artabilir.
Ancak her menopoz sonrası kuru gözü yalnızca hormonlara bağlamak doğru değildir.
Meibomian bezlerinin durumu, gözyaşı miktarı ve kalitesi, kullanılan ilaçlar, sistemik hastalıklar, ekran süresi, kontakt lens kullanımı ve çevresel koşullar birlikte değerlendirilmelidir.
Evet. Özellikle merkezi ve ayrıntılı görmemizi sağlayan makula, yaşla ilişkili hastalıklar açısından önemlidir.
Yaşa bağlı makula dejenerasyonu (AMD) erken dönemde hiçbir belirti vermeyebilir. İlerlediğinde merkezi görmede bulanıklık, okurken harflerin kaybolması, yüzleri tanımada güçlük veya düz çizgilerin eğri görülmesi ortaya çıkabilir.
Bütün AMD vakalarını önleyen bir yöntemimiz yok. Ancak bazı risk faktörlerini değiştirebiliriz.
Bunların başında sigara gelir. Genel kardiyovasküler sağlığın korunması, düzenli fiziksel aktivite ve sebze – özellikle koyu yeşil yapraklı sebzeler – ile balık içeren dengeli bir beslenme modeli sağlıklı yaşlanma yaklaşımının parçalarıdır.
Aile öykümüzü değiştiremeyiz; ama biliyorsak daha doğru bir takip planı oluşturabiliriz.
“Yaşım ilerledi, göz vitamini başlayayım” düşüncesi en sık karşılaştığım yanlışlardan biri.
Sağlıklı bir kişinin yalnızca yaş nedeniyle yüksek doz göz vitamini kullanmasının gösterilmiş bir yararı yoktur.
Özellikle AREDS2, genel amaçlı bir “anti-aging göz vitamini” değildir. En güçlü kanıt, belirli evredeki yaşa bağlı makula dejenerasyonunda ileri AMD’ye ilerleme riskinin azaltılması üzerinedir.
AREDS2 formülünde vitamin C, vitamin E, çinko, bakır, lutein ve zeaksantin bulunur. Lutein ve zeaksantin makulada bulunan önemli karotenoidlerdir; ancak bu, sağlıklı herkesin yüksek doz takviye kullanması gerektiği anlamına gelmez.
Omega-3 konusunda da beslenme ile kapsülü ayırmak gerekir. Balık içeren sağlıklı bir beslenme modeli değerlidir; ancak omega-3 takviyelerinin AMD veya kuru göz açısından her hastada aynı klinik yararı sağladığını söyleyemeyiz.
Bir maddenin göz için önemli olması, onu herkesin takviye olarak kullanması gerektiği anlamına gelmez.
Önce vitamin değil, önce retina muayenesi.
Tek bir “mucize göz besini” yoktur.
Ben tek tek besinlerden çok genel beslenme modeline bakmayı daha doğru buluyorum.
Akdeniz tipi beslenmeye yakın; sebze ve meyveler, özellikle koyu yeşil yapraklı sebzeler, balık, baklagiller, tam tahıllar ve sağlıklı yağ kaynaklarından zengin bir beslenme modeli iyi bir yaklaşımdır.
Bunun yararı yalnızca göze değildir. Kan şekeri, kan basıncı, kilo ve lipid kontrolü de gözün damar ve retina sağlığını etkiler.
Göz vücuttan bağımsız yaşlanmaz.
Düzenli fiziksel aktivite kardiyovasküler ve metabolik sağlığı destekler. Diyabet, hipertansiyon ve diğer vasküler risk faktörlerinin iyi kontrolü retina ve görme siniri açısından da önemlidir.
Bunu “egzersiz gözü gençleştirir” şeklinde yorumlamak doğru olmaz.
Gözün sağlıklı yaşlanması, bütün vücudun sağlıklı yaşlanmasından ayrı değildir.
Uzun süreli UV maruziyeti göz ve göz çevresi dokuları açısından önemlidir.
Bu nedenle UVA ve UVB’nin %99–100’ünü bloke eden güneş gözlüklerini öneriyoruz.
Gözlüğün çok koyu veya pahalı olması tek başına iyi koruduğu anlamına gelmez. Önemli olan gerçek UV filtresidir.
Yoğun güneşte geniş çerçeveli gözlük ve şapka da maruziyeti azaltabilir.
Bu konuda hastaları biraz rahatlatabiliriz.
Bugünkü klinik kanıtlarla telefon ve bilgisayar ekranlarından gelen mavi ışığın normal kullanım koşullarında retinayı yaşlandırdığını veya makula dejenerasyonuna yol açtığını söyleyemeyiz.
Peki neden uzun süre bilgisayar başında kaldığımızda gözlerimiz yanıyor, bulanıyor ve yoruluyor?
Çünkü uzun süre ekrana bakarken göz kırpma davranışımız değişiyor. Gözyaşı filmi daha kolay bozuluyor ve göz yüzeyi kuruyor.
Saatlerce kesintisiz yakın çalışmamak, zaman zaman uzağa bakmak, tam göz kırpmayı hatırlamak ve ekranı uygun mesafede kullanmak yardımcı olabilir.
Mavi ışık filtreli gözlüklerin retina hastalıklarını önlediğine dair güçlü klinik kanıt yoktur.
Yani çoğu zaman sorun ekranın ışığı değil, ekrana nasıl baktığımız.
Glokomun görülme sıklığı yaşla artar ve en sık görülen tipleri uzun süre hiçbir belirti vermeden ilerleyebilir.
Üstelik glokom yalnızca göz tansiyonu hastalığı değildir.
Göz içi basıncıyla birlikte görme sinirini değerlendiririz; gerektiğinde kornea kalınlığı, ön kamara açısı, OCT ve görme alanı gibi incelemelerden yararlanırız.
Normal kabul edilen göz içi basıncı değerlerinde de glokom görülebilir.
“İyi görüyorum, gözümde sorun yoktur” düşüncesi glokom açısından güvenilir değildir.
Evet.
Diyabet retina damarlarını etkileyerek diyabetik retinopatiye yol açabilir ve kataraktın daha erken gelişmesine katkıda bulunabilir. Hipertansiyon ve diğer kardiyovasküler risk faktörleri de gözün hassas damar sistemi açısından önemlidir.
Sigara ise özellikle yaşa bağlı makula dejenerasyonu ve katarakt açısından önemli, değiştirilebilir bir risk faktörüdür.
Bu nedenle göz sağlığını konuşurken yalnızca gözlüğü veya göz damlasını konuşamayız.
Kan şekeri, tansiyon, lipidler, kilo, fiziksel aktivite ve sigara da göz sağlığının bir parçasıdır.
Bazen en etkili sağlıklı yaşlanma yaklaşımı yeni bir ürün eklemek değil, zararlı bir alışkanlığı çıkarmaktır.
Özellikle göz yüzeyi açısından etkileyebilir.
Uyku sırasında göz kapaklarının tam kapanmaması sabah belirgin kuruluk ve yanmaya yol açabilir. CPAP kullanan bazı hastalarda maskeden göze doğru hava kaçağı da göz yüzeyi yakınmalarını artırabilir.
Bu nedenle “Sabah kalktığımda gözlerim çok kuru” diyen bir hastada yalnızca damla düşünmek yerine gece göz yüzeyine ne olduğunu da düşünmek gerekir.
Evet ve bu konu bazen gözden kaçıyor.
Göz kapağının tam kapanmasını veya normal kırpma mekanizmasını etkileyen işlemler göz yüzeyini bozabilir. Kirpik diplerine ve göz kapağı kenarına uygulanan bazı kozmetik ürünler de hassas kişilerde sorun yaratabilir.
Estetik uygulamalarda göz kapağının görünümü kadar fonksiyonunun korunması da önemlidir.
Daha genç görünen bir göz çevresinin arkasında daha sağlıksız bir göz yüzeyi olmamalıdır.
Bütün göz yaşlanmasını önleyen veya gözü gençleştiren tek bir damla yok.
Ancak presbiyopi için yakın görmeyi geçici olarak artıran farmakolojik tedaviler geliştirildi ve bazıları klinik kullanıma girdi.
Bu damlalar çoğunlukla pupil çapını küçülterek odak derinliğini artırmayı hedefler. Böylece uygun hastalarda yakın görme belirli bir süre iyileşebilir.
Ama doğal göz merceğini gençleştirmez ve presbiyopinin biyolojik sürecini geri çevirmez.
Yakın görmeyi geçici olarak iyileştiren damlalar var; gözü gençleştiren bir damla ise yok.
Kök hücre, hücresel tedaviler ve gen tedavileri göz hekimliğinin heyecan verici araştırma alanlarıdır. Belirli kalıtsal retina hastalıklarında gen tedavileri klinik uygulamaya da girmiştir.
Ancak bunları genel bir “göz gençleştirme tedavisi” olarak değerlendirmek doğru değildir.
Yeni bir tedavide “yeni” veya “rejeneratif” kelimelerinden çok hangi hastalık için geliştirildiğine, klinik çalışma sonuçlarına, güvenlik verilerine ve bilimsel onayına bakmak gerekir.
Gelecek umut verici; ancak kanıtlanmış tedaviyle deneysel uygulamayı birbirinden ayırmak gerekir.
Herkes için tek bir muayene aralığı vermek doğru değildir.
Yaşın yanı sıra ailede glokom veya makula hastalığı bulunması, diyabet, hipertansiyon, yüksek miyopi, kullanılan ilaçlar, geçirilmiş göz ameliyatları ve mevcut göz hastalıkları takip sıklığını değiştirir.
Üstelik kapsamlı göz muayenesi yalnızca gözlük numarasına bakmak değildir.
Göz yüzeyi, kornea, göz içi basıncı, doğal göz merceği, görme siniri, retina ve makula değerlendirilir; gerektiğinde OCT, kornea görüntülemeleri, görme alanı veya diğer ileri incelemeler eklenir.
Muayene sıklığını yaş tek başına değil, kişinin risk profili belirlemelidir.
Belki de bütün yazının en önemli sorusu bu.
Ani görme azalması, bir gözde yeni başlayan belirgin bulanıklık, düz çizgilerin eğri görülmesi, merkezi görmede yeni bir leke veya gölge, görme alanında perde hissi, aniden artan uçuşmalar, ışık çakmaları, ağrı ve kızarıklıkla birlikte görme azalması veya yeni başlayan çift görme normal yaşlanma bulguları değildir.
Özellikle ani başlayan değişikliklerde gecikmeden göz hekimine başvurmak gerekir.
“Yaşımdandır” demeden önce nedenini bilmek gerekir.
Bunu 10 maddede özetleyebilirim:
“Gözlerimi nasıl genç tutabilirim?” sorusunun belki de daha doğru hâli şudur:
“İyi görmemi mümkün olduğunca uzun süre nasıl koruyabilirim?”
Günümüzde yaşla ilişkili birçok göz hastalığını geçmişe göre daha erken saptayabiliyor ve daha etkili tedavi edebiliyoruz.
Katarakt cerrahisinde uygun hastalarda yalnızca saydamlığı geri kazandırmakla kalmıyor; astigmatizmayı ve presbiyopiyi de düzelterek daha geniş bir görme aralığı hedefleyebiliyoruz. Kuru gözde yalnızca suni gözyaşı düşünmüyor, hastalığın nedenini ve meibomian bezlerini değerlendiriyoruz. Retina ve glokomdaki gelişmiş görüntüleme yöntemleri ise hastalıkları henüz belirgin görme kaybı oluşmadan saptamamıza yardımcı olabiliyor.
Ama bütün bu teknolojinin içinde değişmeyen bir gerçek var:
İyi görmeyi korumak yalnızca hastalık ortaya çıktığında tedavi etmek değildir. Riski bilmek, değiştirebildiklerimizi değiştirmek ve hastalığı mümkün olduğunca erken yakalamaktır.
Benim için göz sağlığında gerçek anti-aging bir ürün veya işlem değil; yaşam boyunca iyi görmeyi koruma stratejisidir.
Gözün yaşlanmasını durduramayız. Ama nasıl yaşlanacağını etkileyebiliriz.
Detaylı bilgi, danışma veya randevu için hemen bizi arayabilirsiniz.
İletişim Bilgileri
PROF. DR. YONCA AYDIN AKOVAGöz Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı
