Son yıllarda göz hastalıkları alanında dikkat çeken konulardan biri dövme ile ilişkili üveit (tattoo-associated uveitis) olarak adlandırılan bir durumdur. Üveit, gözün iç dokularında gelişen bir inflamasyondur ve bazı durumlarda görme kalitesini etkileyebilen önemli bir göz hastalığıdır.
Çoğu insan için dövme yaptırmak herhangi bir sağlık sorununa yol açmaz. Ancak nadir durumlarda dövme pigmentlerine karşı gelişen bağışıklık sistemi reaksiyonları göz içinde inflamasyona neden olabilir. Bu durum tıpta dövme ile ilişkili üveit olarak adlandırılır.
Dövme yaptıran milyonlarca insan bulunmasına rağmen bu komplikasyon oldukça nadir görülür. Bununla birlikte son yıllarda bildirilen vakaların artması, göz doktorlarının bu ilişkiye daha fazla dikkat etmesine neden olmuştur.
Dövme pigmentleri cilt içine enjekte edilen ve uzun yıllar boyunca dokuda kalabilen maddelerden oluşur. Çoğu insanda bağışıklık sistemi bu pigmentleri tolere eder ve herhangi bir sorun gelişmez.
Ancak bazı kişilerde bağışıklık sistemi bu pigmentleri yabancı bir madde olarak algılayabilir ve buna karşı bir reaksiyon geliştirebilir. Bu reaksiyon genellikle dövmenin bulunduğu bölgede kızarıklık, kabarma veya sertleşme şeklinde ortaya çıkar.
Nadir durumlarda ise bağışıklık sisteminin oluşturduğu inflamatuar yanıt yalnızca cilt ile sınırlı kalmayabilir ve göz dokularını da etkileyebilir. Bu durumda göz içinde üveit olarak adlandırılan inflamasyon gelişebilir.
Literatürde bildirilen vakaların önemli bir kısmında dövme pigmentinin özellikle siyah renkte olduğu dikkat çekmektedir. Siyah dövme pigmentleri genellikle karbon bazlı maddeler içerir ve bazı kişilerde bağışıklık sistemi tarafından daha güçlü bir inflamatuar yanıt tetikleyebileceği düşünülmektedir.
Dövme ile ilişkili üveitin gelişim mekanizması henüz tam olarak aydınlatılmış değildir. Bununla birlikte en çok kabul edilen açıklama bağışıklık sistemi ile ilişkili reaksiyonlardır.
Dövme pigmentleri cilt içinde kalıcı olduğu için bağışıklık sistemi bu maddelere uzun süre maruz kalır. Bazı kişilerde bu durum bağışıklık hücrelerinin aktive olmasına ve kronik inflamatuar bir yanıt oluşmasına yol açabilir.
Bu inflamatuar süreç bazen granülomatöz inflamasyon olarak adlandırılan özel bir bağışıklık reaksiyonu şeklinde ortaya çıkar. İlginç olarak bazı vakalarda dövme pigmentlerine karşı gelişen reaksiyonlar sarkoidoz adı verilen sistemik inflamatuar bir hastalığa benzeyebilir. Bu nedenle bazı hastalarda ayırıcı tanı yapılması gerekebilir.
Bazı hastalarda dövme bölgesindeki inflamasyon ile gözdeki üveit ataklarının aynı dönemlerde ortaya çıktığı da gözlenmiştir. Bu durum dövme pigmentlerine karşı gelişen bağışıklık yanıtının sistemik bir inflamatuar sürecin parçası olabileceğini düşündürmektedir.
Dövme ile ilişkili üveit geliştiğinde hastalarda genellikle klasik üveit belirtileri ortaya çıkar.
En sık görülen belirtiler şunlardır:
Bazı hastalar özellikle parlak ışıklarda rahatsızlık yaşadıklarını veya görmelerinin gün içinde değiştiğini ifade edebilir.
Literatürde bildirilen vakalarda en sık görülen tablo iki gözde birden gelişen ön üveit şeklindedir. Bununla birlikte bazı hastalarda arka segment tutulumu veya daha yaygın inflamasyon da görülebilir.
Bazı hastalarda dövmenin bulunduğu bölgede de değişiklikler ortaya çıkabilir. Dövme üzerinde kabarma, sertleşme, kaşıntı veya kızarıklık oluşması bazen gözdeki inflamasyon ile aynı döneme denk gelebilir.
Dövme ile ilişkili üveitin dikkat çekici özelliklerinden biri göz içi inflamasyonun çoğu zaman dövmeden hemen sonra ortaya çıkmamasıdır.
Literatürde bildirilen vakalarda göz inflamasyonunun dövme yapıldıktan aylar hatta yıllar sonra ortaya çıkabildiği gösterilmiştir.
Bu nedenle hastalar çoğu zaman dövme ile göz hastalığı arasında bir ilişki kuramayabilir. Ancak ayrıntılı bir tıbbi öykü alındığında dövme varlığı bazen tanı açısından önemli bir ipucu sağlayabilir.
Tanı çoğu zaman hastanın klinik bulgularının dikkatli şekilde değerlendirilmesi ile konur. Göz muayenesinde üveit bulgularının görülmesi ve hastada dövme öyküsünün bulunması doktoru bu olasılık konusunda düşündürebilir.
Bazı durumlarda dövme bölgesinde inflamasyon bulgularının görülmesi tanıyı destekleyen önemli bir ipucu olabilir. Bu nedenle bazı hastalarda dermatoloji değerlendirmesi de yararlı olabilir.
Bununla birlikte bazı hastalarda sarkoidoz gibi sistemik inflamatuar hastalıkların araştırılması için ek kan testleri veya görüntüleme yöntemleri gerekebilir.
Tedavi hastalığın şiddetine göre değişir. Birçok hastada gözdeki inflamasyon kortizon içeren damlalar veya antiinflamatuar tedaviler ile kontrol altına alınabilir.
Daha ciddi vakalarda sistemik tedavi veya bağışıklık sistemini düzenleyen ilaçlar gerekebilir.
Erken tanı konulması ve uygun tedavinin başlanması çoğu zaman görmenin korunması açısından son derece önemlidir.
Dövme yaptıran milyonlarca insan vardır ve dövme ile ilişkili üveit oldukça nadir görülür. Ancak nedeni açıklanamayan üveit geliştiğinde veya dövme bölgesinde inflamasyon oluştuğunda bu olasılığın akılda tutulması önemlidir.
Gözde kızarıklık, bulanık görme veya ışığa hassasiyet gibi şikayetler ortaya çıktığında bir göz hastalıkları uzmanına başvurmak en doğru yaklaşım olacaktır.
Nadir durumlarda dövme pigmentlerine karşı gelişen bağışıklık sistemi reaksiyonları göz içinde inflamasyon gelişmesine yol açabilir.
Bu durum oldukça nadirdir ancak son yıllarda bildirilen vakaların artması bu ilişkinin daha iyi tanınmasını sağlamıştır.
Bazı hastalarda dövmeden aylar hatta yıllar sonra göz inflamasyonu ortaya çıkabilir.
Evet. Uygun tedavi ile çoğu hastada inflamasyon kontrol altına alınabilir.
Dövme ile ilişkili üveit nadir görülen ancak son yıllarda literatürde giderek daha fazla tanımlanan bir klinik durumdur. Dövme pigmentlerine karşı gelişen bağışıklık sistemi reaksiyonları bazı kişilerde yalnızca ciltte değil, göz içinde de inflamasyona yol açabilir.
Bu nedenle özellikle nedeni açıklanamayan üveit vakalarında dövme öyküsünün sorgulanması tanı açısından önemli olabilir. Erken tanı ve uygun tedavi ile çoğu hastada inflamasyon kontrol altına alınabilir ve görme korunabilir.
Detaylı bilgi, danışma veya randevu için hemen bizi arayabilirsiniz.
İletişim Bilgileri
PROF. DR. YONCA AYDIN AKOVAGöz Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı
