Katarakt ameliyatı sırasında yerleştirilen ve birden fazla mesafede net görmeyi hedefleyen premium göz içi lensler, hastalar arasında sıklıkla “akıllı lens” olarak adlandırılır. Bu grupta en sık kullanılan iki temel optik tasarım trifokal ve EDOF lenslerdir.
Her iki lens tipi de ameliyat sonrasında gözlük bağımlılığını azaltmayı amaçlar. Ancak ışığı retinaya ulaştırma biçimleri farklı olduğu için günlük yaşamda hissedilen görme deneyimi değişiklik gösterebilir.
Trifokal lensler ışığı yakın, orta ve uzak mesafe için farklı odak noktalarına yönlendirerek üç ayrı mesafede netlik sağlamayı hedeflerken, EDOF (Extended Depth of Focus) lensler ışığı belirli odaklara bölmek yerine daha geniş bir odak aralığı boyunca uzatarak özellikle uzak ve orta mesafede daha kesintisiz bir netlik sunmayı amaçlar.
Trifokal lenslerin en önemli avantajı, uygun hastalarda yakın mesafede gözlük ihtiyacını belirgin şekilde azaltabilmesidir. Bu sayede kitap okuma, telefon kullanımı veya küçük puntolu yazıları görme gibi günlük aktiviteler çoğu zaman gözlüksüz yapılabilir.
Bu nedenle özellikle yakın mesafede gözlüksüz görmek isteyen, yoğun okuma alışkanlığı olan veya gün içinde küçük detaylarla çalışan kişilerde trifokal lensler önemli bir avantaj sağlayabilir.
Trifokal lenslerde bazı hastalar özellikle gece saatlerinde ışıkların etrafında halka şeklinde parlamalar fark edebilir.
Gece araç kullanımı sırasında sokak lambaları veya araç farlarının etrafında bu tür ışık saçılmaları görülebilir. Bu durum çoğu hastada zamanla daha az fark edilir hale gelebilir.
Gece sürüşü sizin için önemliyse, bu olasılık ameliyat öncesinde birlikte değerlendirilerek lens seçimi planlanır.
EDOF lensler özellikle uzak ve orta mesafede daha kesintisiz bir netlik sağlamayı hedefler.
Bu sayede bazı hastalarda gece görüş kalitesi daha iyi korunabilir ve ışıkların etrafında oluşan halo veya parlama hissi daha az fark edilebilir.
EDOF lensler uzak ve orta mesafede güçlü bir performans sunarken, küçük puntolu yazıları okumak gibi yakın odak gerektiren durumlarda bazı hastalarda düşük numaralı gözlük ihtiyacı devam edebilir.
Yakın mesafede gözlüksüzlük sizin için öncelikli ise bu durum ameliyat öncesinde birlikte değerlendirilerek lens seçimi planlanır.
Hangi akıllı lensin sizin için daha uygun olduğuna karar verirken yalnızca “hangi lens daha iyi?” sorusunu sormak yeterli değildir.
Burada önemli olan, günlük yaşamınızda hangi görsel ihtiyacın sizin için daha öncelikli olduğunun değerlendirilmesidir.
Küçük puntolu yazıları gözlüksüz okuyabilmek mi sizin için daha önemlidir, yoksa gece araç kullanırken ışıkların daha az rahatsız etmesi mi?
Yakın mesafede gözlüksüzlük sizin için öncelikli ise trifokal lensler avantaj sağlayabilir. Buna karşılık gece görüş konforunun korunması daha önemliyse EDOF lens tasarımları daha uygun olabilir.
Bu tercih, ameliyat öncesinde yapılan ölçümler, göz yapınız ve yaşam tarzınız birlikte değerlendirilerek planlanır.
Trifokal veya EDOF lenslerin ameliyat sonrası performansı yalnızca lensin tasarımına değil, aynı zamanda gözünüzün yapısına ve ameliyat sonrası ulaşılabilecek görme kapasitesine bağlıdır.
Retina hastalıkları, ileri evre glokom veya belirgin göz yüzeyi problemleri bulunan kişilerde görme kalitesini etkileyen bazı faktörler nedeniyle bu lenslerin sağladığı fayda sınırlı olabilir.
Ayrıca göz bebeğinin çapı, korneada bulunan astigmatizma ve göz yüzeyinin durumu da akıllı lenslerin performansını doğrudan etkileyebilir.
Bu nedenle ameliyat öncesinde yapılan ayrıntılı ölçümler ve göz muayenesi ile hangi lens tipinin sizin için daha uygun olabileceği değerlendirilir.
Astigmatın ameliyat sırasında düzeltilmesi, ameliyat sonrası elde edilecek görme kalitesini doğrudan etkileyebilir.
Düzeltilmemiş astigmat, özellikle gece saatlerinde görüntünün netliğini azaltabilir ve ışıkların daha fazla dağılmasına neden olabilir.
Bu nedenle uygun hastalarda torik göz içi lens kullanılarak astigmatın katarakt ameliyatı sırasında düzeltilmesi, hem gündüz hem de gece daha net ve konforlu bir görüş sağlanmasına yardımcı olabilir.
Akıllı lens ameliyatı sonrasında bazı hastalar özellikle ilk haftalarda ışıkların etrafında halka şeklinde yansımalar veya parlama hissedebilir.
Zamanla beyin yeni görme sistemine alıştıkça bu etkiler genellikle daha az fark edilir hale gelir.
Bu uyum sürecine nöroadaptasyon adı verilir ve birçok hastada haftalar veya aylar içerisinde bu tür şikâyetlerde belirgin azalma görülebilir.
Trifokal ve EDOF lensler arasında herkes için geçerli tek bir doğru seçenek yoktur.
Trifokal lens tercih edildiğinde yakın mesafede gözlük ihtiyacı belirgin şekilde azalabilir; ancak bazı hastalarda özellikle gece saatlerinde halo veya parlama hissi fark edilebilir.
EDOF lens tercih edildiğinde gece görüş konforu daha iyi korunabilir; ancak küçük puntolu yazılar için düşük numaralı gözlük ihtiyacı devam edebilir.
Bu nedenle akıllı lens seçimi yalnızca bir lens tipinin diğerine göre “daha iyi” olup olmadığına bakılarak yapılmaz.
Ameliyat öncesinde yapılan ayrıntılı ölçümler, göz yapınız ve günlük yaşam ihtiyaçlarınız birlikte değerlendirilerek sizin için en uygun lens seçeneğine ameliyatınızı yapacak göz doktorunuz ile birlikte karar verilir.
Bu şekilde planlanan bir ameliyat, ameliyat sonrası görsel konfor ve memnuniyet açısından en doğru yaklaşımı oluşturur.
Detaylı bilgi, danışma veya randevu için hemen bizi arayabilirsiniz.
İletişim Bilgileri
PROF. DR. YONCA AYDIN AKOVAGöz Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı
