Hasta GörüşleriProf. Dr. Yonca Aydın AkovaProf. Dr. Yonca Aydın Akova Göz Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı

Alerjik Konjonktivit

Alerjik Konjonktivit

Alerjik Konjonktivit nedir?

Alerjik konjonktivit, gözün beyaz kısmını ve kapaklarının içini örten konjonktiva adı verilen zar tabakasının gözü tahriş eden alerjen maddelere karşı gelişen reaksiyonudur.

Göz alerjisi veya tıbbi adıyla alerjik konjonktivit oldukça sık görülen bir hastalıktır. Gözde kızarıklık, kaşıntı ve sulanma en önemli belirtileridir.

Alerjik konjonktivitte diğer alerjik hastalıklarda olduğu gibi genetik özellikler ve çevre etkileşimi rol oynamaktadır. Sıklıkla vücuttaki diğer alerjik durumlarla birlikte görülür.

Alerjik Konjonktivit niçin oluşur?

Alerjik konjonktivit dış ortamdan gelen alerjenlerin göz kapağının iç yüzünde bulunan ve alerjik reaksiyona sebep olduğu bilinen salgı hücrelerini (mast hücreleri) uyarması sonucu oluşur.

Alerjik Konjonktivitin Görülme Yaşı Nedir?

Çocuklarda ve adölesan çağında daha sık görülmektedir. Daha ileri yaşlarda görülme sıklığı giderek azalır.

Alerji neye karşı oluşur?

Potansiyel alerjen maddeler arasında polen, hayvan tüyü, kimyasal kokular, ev tozları ve küf bulunmaktadır. Eğer konjonktivit polenlerden kaynaklanıyorsa genellikle mevsimseldir. Alerjik neden hayvan tüyü, küf ve toz ise bazen alerjik krize neden olabilir. Bazı kişilerde belirli göz damlalarına veya kontakt lens solüsyonlarına karşı da alerjik konjonktivit gelişebilir.

Alerjik Konjonktivit tipleri nelerdir?

Beş farklı alerjik konjonktivit tipi vardır.

Mevsimsel alerjik konjonktivit

Mevsimsel alerjik konjonktivit: En sık rastlanan alerjik göz hastalığı olup, tüm alerjik konjonktivitlerin yaklaşık olarak yarısı bu gruptadır. Mevsimsel alerjik konjonktivit genellikle çocuklarda özellikle bahar ve yaz aylarında görülür. Göz kapaklarında şişlik, kaşıntı, yanma, gözde ve burunda sulanma olur. Göz altında koyu renk halkalar görülebilir.

Her yıl bahar aylarında tekrarlar. Hastalarda sıklıkla hem ailede alerji öyküsü vardır, hem de hastanın kendisinde saman nezlesi (alerjik rinit),astım gibi alerjik hastalıklar bulunabilir.

En sık neden, çayır otu polenleridir. Polen mevsimi bittiğinde kendiliğinden düzelir.

Mevsimsel alerjik konjonktivit

Pereniyal alerjik konjonktivit: Pereniyal, kelime anlamı olarak yıl boyunca süren demektir. Pereniyal alerjik konjonktivitte şikayetler tüm yıl boyunca devam eder, mevsimsel değişiklik göstermez.

Bu tipteki konjonktivitte belirti ve bulgular mevsimsel alerjik konjonktivite benzer olup daha hafif seyreder. En sık nedenler akarlar, mantarlar, ev tozu, kuş tüyleri gibi daha çok organik kökenli ve mevsimsel özellik göstermeyen alerjenlerdir.

Gözlerde kaşıntı, yanma ve ışık hassasiyeti belirgindir.

Tedavi mevsimsel alerjik konjonktivitte olduğu gibidir (bkz. Tedavi bölümü). Verilen ilaçların uzun süreli kullanılması gerekebilir.

Vernal konjonktivit (bahar keratokonjonktiviti): Gözün saydam tabakası olan kornea ve konjonktivayı tutabilen vernal konjonktivit genellikle çocukluk döneminde, 10 yaş öncesinde başlar ve 20’li ve 30’lu yaşlarda sıklığı giderek azalır.

Vernal konjonktivit (bahar keratokonjonktiviti)

Erkeklerde daha sıktır. Vernal konjonktivitte genellikle hastada veya ailede alerjik hastalık hikayesi mevcuttur. Vernal konjonktivit sıklıkla sıcak ve kuru iklimli bölgelerde görülür. Ülkemizde de sık görülmektedir. Nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte bir veya çok sayıda alerjenle oluşuyor olabilir.

Vernal konjonktiviti olan çocuklarda kornea tutulumuna bağlı görme azlığı ortaya çıkabilir. Bu hastalarda korneanın yapısal bir hastalığı olan keratakonus'un gelişme riski de artar. Vernal konjonktivitte alerji damla tedavisinin uzun süreli kullanılması gerekebilir.

Atopik keratokonjonktivit: Genellikle ailesel veya bireysel olarak atopik dermatit, astım, alerjik rinit, besin alerjisi gibi alerjik hastalık belirtileri gösteren kişilerde görülür. Göz belirtileri, genellikle diğer alerjik hastalıkların ortaya çıkmasından birkaç yıl sonra gelişir ve vernal keratokonjonktivite benzer şekildedir. Göz kapakları sıklıkla etkilenir. Göz kapaklarının cildi kızarık, kalınlaşmış ve pul pul olmuştur. Gözün saydam tabakası olan korneanın etkilenmesine bağlı görme azalması ve kaybı gelişebilir. Tedavisi vernal keratokonjonktivitte olduğu gibi uzun sürelidir. Kirpik diplerinin temizliği ve hijyeni önemlidir. Cilt tutulumu için ağızdan ilaç tedavisi gerekebilir.

Dev papiller konjonktivit: Dev papiller konjonktivit, kontakt lenslere veya kontakt lens temizlik ve bakım ürünlerine karşı gelişebilir. Bazen göze konan bazı protez veya göz ve çevre dokularında kullanılan dikiş malzemeleri de bu tabloyu oluşturabilmektedir. Hastalar kontakt lens taktıklarında rahatsız olduklarından yakınırlar veya kontakt lenslerini kullanamazlar. Dev papiller konjonktivit oluşumunda mekanik tahrişin önemli bir yeri vardır. Tedavisinde bu tabloya yol açan etken ortada n kaldırılmalı, antialerjik ilaçlar kullanılmalıdır.

Allerjik Konjonktivit Belirtileri Nelerdir?

Hastalardaki en belirgin bulgular kaşıntı, kızarıklık ve sulanmadır. Kaşıntı yoksa alerji düşünülmemelidir. Bunun yanı sıra ışık hassasiyeti, yanma, yabancı cisim hissi ve çapaklanma görülür. Göz kapaklarında şişme, hafif düşüklük ve göz kapağının iç kısmında kızarıklık görülebilir.

Şikayetler akşam saatlerinde, açık havada vakit geçirildikten sonra, alerjene fazla maruz kalınmasından ötürü artar. Göz ile ilgili şikayetlerin yanı sıra burun akıntısı, hapşırma, burunda tıkanıklık ve kaşıntı, astım ve alerjik egzamaya ait belirtiler de olabilir.

Alerjik Konjonktivit Tanısı Nasıl Konur?

Hastalığın tanısı, ayrıntılı öykü ve detaylı göz muayenesi ile konur. Öyküde gözlerde kaşıntı, kızarıklık sulanma belirtilerinin olması bu bulguların bahar ve yaz aylarında tekrarlaması tanı açısından önemlidir.

Alerjik konjonktivit başka göz hastalıklarıyla benzer belirtileri paylaştığı için doğru tanının konulması önemlidir. Örneğin göz alerjisi ile göz enfeksiyonu, benzer belirtilere sahip, ancak farklı tıbbi nedenlere dayanan farklı durumlardır. Alerjik konjonktivit diğer konjonktivitlerin aksine kişiden kişiye yayılmaz. Göz doktorlarının hastalığın hangisi olduğunu anlamak ve enfeksiyon ile alerji arasındaki farkı ayırt etmek için mikroskopla muayene etmeleri gerekir. Muayenede gözde kızarıklığın yanı sıra gözkapağının içinde alerjik konjonktivit nedeniyle oluşan kabarıklıklar saptanır.

Allerji deri testinin belirgin ve tekrarlayıcı alerjik konjontiviti olan hastalarda yapılması uygundur. Deri testinde çeşitli alerjen maddeler deri altına verilerek bu maddelere karşı vücudun oluşturduğu alerjik cevap incelenir.

Kan testinde ise vücutta alerjik reaksiyon sonucu oluşan immunglobulin E antikorları test edilir.

Alerjik Konjonktivitten Nasıl Korunulur?

Genel korunma önlemleri nelerdir?

Tedavide temel prensip alerjiye neden olan etkenden uzak durmaktır.

Alerjik konjonktivitten korunmak için koruyucu önlemler:

  • Polenlerin yoğun olduğu ve güneş ışınlarının en dik olarak geldiği 10.00 ile 17.00 saatleri arasında zorunlu olmadıkça güneşe çıkmamak,
  • Dışarı çıkarken güneş gözlüğü, şapka, şemsiye kullanmak,
  • Evdeki polen filtresi olan klima cihazlarının kullanılması,
  • Polen mevsiminde ev ve araba camlarının kapalı tutulması,
  • Kimyasal, boya ve parfümlerden uzak durmak,
  • Tüylü evcil hayvanların uzaklaştırılması,
  • Sigara dumanından ve havasız ortamlardan kaçınmak,
  • Evde tozları barındıracak halı, kilim gibi eşyaların kullanılmaması olarak sıralanabilir.

Göze yönelik korunma önlemleri nelerdir?

  • Gözleri kaşımamak,
  • Soğuk kompres (kaşıntıyı ve inflamasyonu azaltarak faydalı olabilir),
  • Yapay gözyaşı damlasının göze soğuk olarak damlatılması,
  • Kontakt lens kullanımına ara vermek.

Allerjik Konjonktivitte İlaç Tedavisi

Alerjik konjonktivitte göz damla tedavisiyle alerjinin neden olduğu kaşıntı ve kızarıklık giderilir. Bu amaçla kullanılan damlalar şunlardır:

  • Antihistaminik damlalar
  • Mast hücrelerini dengeleyici göz damlaları
  • Kombine (antihistaminik ve mast hücrelerini dengeleyici) damla tedavisi
  • Sistemik antihistaminik tedavi
  • Yüzeyel etkili kortizonlu damla tedavisi

Tedaviye Dirençli Hastalarda Ne Yapılmalı?

Hastada alerjik konjonktivite bağlı

  • Ağrı,
  • Bulanık görme,
  • Işık duyarlılığı değerlendirilmelidir.

Hastanın bulguları verilen alerji tedavisine cevap vermiyorsa yüzey etkili kortizon ve siklosporin damlalar tedavide kullanılabilir. Gözün saydam tabakasında (kornea) etkilenme olduğunda kalıcı görme kaybına kadar gidebilen komplikasyonlar söz konusu olabilir. Bu dönemde hasta, göz doktoru tarafından çok yakından izlenmelidir. Gerektiğinde göz kapağına steroid enjeksiyonları yapılabilir.

Alerjik Konjonktivit Uzun Dönemde Nasıl Seyreder?

  • Alerjik konjonktivit tedavisiyle hastanın şikayetleri rahatlar.
  • Tekrarlarla seyreden bir hastalık olduğu için tedavi yeterli doz ve sürelerde yapılmazsa çoğu zaman şikayetler yeniden ortaya çıkar.
  • Alerjik konjonktivit görülme sıklığı ve şiddeti yaşla giderek azalır, ama ortadan kalkmaz.

Allerjik konjonktivitle ilişkili yakınmaları olanların mutlaka bir göz hekimine başvurup, uygun şekilde tedavi ve izlemleri gereklidir. Ancak bu biçimde hastalığa bağlı kısa ve uzun süreli komplikasyonların önlenmesi ve hastaların göz sağlıklarının korunmasının mümkün olacağı akılda tutulmalıdır.

Prof. Dr. Yonca Aydın AkovaSoru ve Randevu Formu
Basından
ANLAŞMALI KURUMLAR
Prof. Dr. Yonca Aydın AkovaPROF. DR. YONCA AYDIN AKOVAGöz Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı
0312 557 90000505 172 1717