Katarakt veya akıllı lens ameliyatı sonrasında bazı hastalar, ameliyatın teknik olarak başarılı geçtiğini öğrenmelerine rağmen görmelerinin istedikleri kadar net olmadığını fark edebilirler.
Yapılan kontrollerde yerleştirilen lensin doğru pozisyonda olduğu, retina muayenesinin normal olduğu ve ölçülen görme keskinliği değerlerinin iyi olduğu ifade edilebilir. Ancak buna rağmen hasta günlük yaşamında görmesinin tam net olmadığını hissedebilir; özellikle okuma sırasında zorlanabilir, gece ışıkları etrafında saçılma veya parlama fark edebilir ya da görme kalitesinin gün içerisinde değiştiğini düşünebilir.
Bu gibi durumlarda yaşanan sorun çoğu zaman ameliyatın kendisinden değil, göz yüzeyinin henüz yeterince stabil olmamasından kaynaklanabilir.
Ameliyat sonrasında yapılan muayenelerde görme keskinliği değerleriniz oldukça iyi ölçülmüş olabilir. Ancak bazı hastalar günlük yaşamda okuma sırasında zorlanma, gece ışıklarında saçılma veya zaman zaman görmede dalgalanma hissedebilir.
Bu durum çoğu zaman ameliyatın başarısız olduğu anlamına gelmez. Aksine sorun, görme keskinliğinden ziyade görme kalitesi ile ilişkilidir.
Görme kalitesi; retinaya ulaşan görüntünün netliği, kontrastı ve stabilitesi ile ilgilidir ve bu durum büyük ölçüde göz yüzeyinin sağlığına bağlıdır. Ameliyat sonrasında göz yüzeyinde oluşabilecek geçici kuruluk veya düzensizlikler, görüntünün kalitesini etkileyebilir.
Uygun tedavi ve göz yüzeyinin desteklenmesi ile görme kalitesi zaman içinde belirgin şekilde iyileşebilir.
Kornea yüzeyini kaplayan sağlıklı ve stabil bir gözyaşı tabakası, gözün net görmesini sağlayan ilk kırıcı yüzeyi oluşturur.
Bu tabaka yeterince düzgün olmadığında kornea yüzeyi mikroskobik düzeyde düzensiz hale gelebilir ve göze giren ışığın kırılma şekli değişebilir. Bunun sonucunda retinaya ulaşan görüntünün netliği ve kontrastı azalabilir.
Ameliyat sonrasında bu durum; görmede dalgalanma, odaklanma güçlüğü veya gece ışıkları etrafında saçılma gibi şikâyetlere yol açabilir.
Multifokal ve EDOF yani halk arasında bilinen adıyla “akıllı lensler”, gelen ışığı tek bir noktada toplamak yerine uzak, orta ve yakın mesafelere odaklanacak şekilde birden fazla odak noktasına dağıtarak çalışır.
Bu optik yapı sayesinde gözlük ihtiyacı azalabilir. Ancak ışığın bölünerek kullanılması, göz yüzeyindeki hafif bir kuruluk veya düzensizlik gibi normalde fark edilmeyecek küçük sorunların bile görme kalitesini daha fazla etkilemesine neden olabilir.
Bu nedenle kontrast duyarlılıkta azalma, netlikte dalgalanma veya özellikle gece ışıkları etrafında saçılma gibi şikâyetler multifokal ve EDOF lens kullanılan hastalarda daha belirgin hale gelebilir.
Katarakt veya akıllı lens ameliyatı sonrasında bazı hastalar görme seviyeleri iyi olmasına rağmen görme kalitesinden memnun olmadıklarını ifade edebilir.
Bu durumun en sık nedenlerinden biri ameliyat sonrasında kornea sinirlerinde oluşan geçici değişikliklere bağlı olarak gözyaşı üretiminin ve dağılımının etkilenmesidir.
Bazı hastalar sabah saatlerinde daha net gördüklerini ancak gün ilerledikçe netliğin azaldığını fark edebilir. Görmede bu şekilde dalgalanma olması çoğu zaman gözyaşı film tabakasının yeterince stabil olmaması ile ilişkilidir.
Erken dönemde ortaya çıkan bu tür görme kalitesi problemleri çoğu zaman kalıcı değildir. Göz yüzeyinin yeniden dengelenmesi ve gözyaşı film tabakasının stabil hale gelmesi zaman alabilir.
Katarakt veya akıllı lens ameliyatı sonrasında görülen göz yüzeyi problemlerinin önemli bir kısmı meibom bez disfonksiyonu ile ilişkili olabilir.
Meibom bezleri, gözyaşının buharlaşmasını önleyen lipid tabakasını üretir. Bu bezlerin yeterince sağlıklı çalışmaması durumunda gözyaşı filmi stabilitesini kaybedebilir ve bu durum retinaya ulaşan görüntünün kalitesini doğrudan etkileyebilir.
IPL (Intense Pulsed Light) veya LipiFlow gibi tedaviler, meibomian bez fonksiyonlarını destekleyerek gözyaşının lipid tabakasının yeniden düzenlenmesine yardımcı olabilir. Bu sayede gözyaşı buharlaşması azaltılabilir, göz yüzeyi stabilitesi artırılabilir ve görme kalitesinde gün içindeki dalgalanmalar azaltılabilir.
Uygun tedaviler ile gözyaşı film tabakasının stabilize edilmesi, retinaya ulaşan görüntünün kalitesini artırabilir ve ameliyat sonrasında elde edilen görme konforunu doğrudan etkileyebilir.
Bu amaçla suni gözyaşı damlaları, antiinflamatuar damla tedavileri, punktum tıkaçları veya meibomian bez fonksiyonlarını destekleyen IPL ya da LipiFlow gibi tedaviler planlanabilir.
Bu tür tedaviler ile görme kalitesinde dalgalanma azalabilir, gece görüş problemleri hafifleyebilir ve hastanın günlük yaşamda elde ettiği görme konforu artabilir.
Sonuç olarak, kuru göz tedavisinin etkin şekilde planlanması ameliyat sonrası hasta mutluluğu ve görme memnuniyetinin artırılmasında önemli bir rol oynar.
Katarakt veya akıllı lens ameliyatı sonrasında görme kalitesinde beklenmeyen değişiklikler yaşayan hastalarda oküler yüzeyin yeniden değerlendirilmesi gerekebilir.
Erken dönemde planlanan uygun tedaviler ile göz yüzeyinin stabilizasyonu sağlanarak görme kalitesinin artırılması çoğu zaman mümkün olabilir.
Genel Değerlendirme
Katarakt ve akıllı lens ameliyatlarının başarısı yalnızca cerrahinin kendisine bağlı değildir. Ameliyat öncesinde ve sonrasında göz yüzeyinin sağlıklı olması ve kuru gözün tedavisi, doğru ölçümlerin yapılabilmesi ve elde edilen görme kalitesinin korunabilmesi açısından kritik öneme sahiptir.
Cerrahi olarak başarılı bir ameliyat sonrası görme kalitesi, sağlıklı bir göz yüzeyi ile tamamlanır.
Detaylı bilgi, danışma veya randevu için hemen bizi arayabilirsiniz.
İletişim Bilgileri
PROF. DR. YONCA AYDIN AKOVAGöz Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı
